مقایسه هیجان‌خواهی،جرأت‏‌ورزی وخودکارآمدی کارکنان رسمی وپیمانی نیروی انتظامی شهریاسوج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی فیروز آباد(نویسنده مسئول). y_norouzpor12@yahoo.com

چکیده

هدفاصلیپژوهشحاضر،بررسیمقایسههیجان‌خواهی،جرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجاست.برایاینمنظورباتوجهبههدفوموضوعپژوهش،جامعهآماریشامل965نفرازکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجانتخابشدند.نمونهموردمطالعهشامل300نفر،به‌صورتنمونه‌گیری خوشه‌ای ‏ازجامعهیادشدهانتخابشده‌اند.داده‌هاواطلاعاتمورداستفادهدرپژوهشحاضرازطریقپرسش‌نامهاستانداردجرأت‏‌ورزی،خودکارآمدیوهیجان‌خواهیجمع‌آوریشد.به‌منظورتجزیه‌وتحلیلآماریداده‌های پژوهشازنرم‌افزازSPSSاستفادهشدهاست.نتایجاینپژوهشازطریقآزمونTمستقلنشان می‌دهدفرضیهمقایسهمهارتجرأت‏‌ورزیوهیجان‌خواهیدرکارکنانرسمیوپیمانیبالاتراز05/0 می‌باشد؛بنابراینتفاوتیبیندوگروهمشاهدهنشدودرفرضیهمقایسهخودکارآمدیبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجکمتراز05/0شد؛بنابراینتفاوتمعناداریبیندوگروهوجوددارد.درآزمونفرضیه‌هارابطهبینهیجان‌خواهیوجرأت‏‌ورزیدرکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجرابطهمثبتومعناداریبینمهارتجرأت‏‌ورزیوهیجان‌خواهیبه‌عنوانمتغیرپیش‌بینبرخودکارآمدیبه‌عنوانمتغیرملاکوجوددارد.اینامربیانگراینحقیقتاستکهجرأت‏‌ورزی می‌توانددرصدبالاییازخودکارآمدیکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجراتبیینکندوهیجان‌خواهیدرصدکمتریراتبیین می‌کند.

کلیدواژه‌ها


مقایسههیجان‌خواهی،جرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوج

علیناصری[1]،یاسرنوروزپور[2]

فصلنامه علمی - تخصصی دانش انتظامی کهگیلویه و بویر احمد

سال دهم، شماره دوم(پیاپی 27)، تابستان 1396

تاریخ دریافت: 20/05/1396

تاریخ پذیرش: 20/06/1396

ازصفحه71تا92

چکیده

هدفاصلیپژوهشحاضر،بررسیمقایسههیجان‌خواهی،جرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجاست.برایاینمنظورباتوجهبههدفوموضوعپژوهش،جامعهآماریشامل965نفرازکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجانتخابشدند.نمونهموردمطالعهشامل300نفر،به‌صورتنمونه‌گیری خوشه‌ای ‏ازجامعهیادشدهانتخابشده‌اند.داده‌هاواطلاعاتمورداستفادهدرپژوهشحاضرازطریقپرسش‌نامهاستانداردجرأت‏‌ورزی،خودکارآمدیوهیجان‌خواهیجمع‌آوریشد.به‌منظورتجزیه‌وتحلیلآماریداده‌های پژوهشازنرم‌افزازSPSSاستفادهشدهاست.نتایجاینپژوهشازطریقآزمونTمستقلنشان می‌دهدفرضیهمقایسهمهارتجرأت‏‌ورزیوهیجان‌خواهیدرکارکنانرسمیوپیمانیبالاتراز05/0 می‌باشد؛بنابراینتفاوتیبیندوگروهمشاهدهنشدودرفرضیهمقایسهخودکارآمدیبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجکمتراز05/0شد؛بنابراینتفاوتمعناداریبیندوگروهوجوددارد.درآزمونفرضیه‌هارابطهبینهیجان‌خواهیوجرأت‏‌ورزیدرکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجرابطهمثبتومعناداریبینمهارتجرأت‏‌ورزیوهیجان‌خواهیبه‌عنوانمتغیرپیش‌بینبرخودکارآمدیبه‌عنوانمتغیرملاکوجوددارد.اینامربیانگراینحقیقتاستکهجرأت‏‌ورزی می‌توانددرصدبالاییازخودکارآمدیکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجراتبیینکندوهیجان‌خواهیدرصدکمتریراتبیین می‌کند.

کلیدواژه‌ها

هیجان‌خواهی،جرأت‏‌ورزی،خودکارآمدی،نیرویانتظامیشهریاسوج.


 

مقدمه

یکیازعلومبشریکهنقشیاساسیدرتبیینرفتاروحالاتانسانیدارد،علمروان‌شناسی[3]است.شایدبتوانگفتکهمهم‌ترین‏ هدفروان‌شناسیپیش‌بینیرفتاراست؛بنابراینهرزمینه‌ای ‏کهبهاینمهمکمککند،بایدموردتوجهقرارگیرد.یکیاززمینه‌هایی کهدرعلت‌یابیوپیش‌بینیرفتارموردتوجهقرار می‌گیرد،انگیزشافراداست،چراکهمحوراساسیبحثدرزمینه‌هایی مانندیادگیری،ادراک،تفکر،عواطفواحساسات،هوشومواردیازاینقبیلاست.جنبه‌های هیجانیوانگیزشینقشمهمیرادرکسبدانشجدیدویادآوریدانشقبلیدرموقعیتجدیدایفا می‌کنند.بندورایکیازنظریه‌پردازاندیدگاهشناختیاستکههیچسازوکاریراپرنفوذترازخودکارآمدی[4]درکنترلعملکرد نمی‌داند.ویمعتقداستکهخودکارآمدیبرشیوهفکرکردن،احساسکردنوبرانگیختگیافرادتأثیر می‌گذارد.ویانتظاراتویژهکارآمدیرانسبتبهسایرانتظاراتداراینقشیحیاتی‌تر درانگیزشوعملانسان می‌داند.ازنظراوافرادباباورهایقویدرموردتواناییخوددرمقایسهباافرادیکهباورضعیفیازتواناییخوددارنددرانجامتکالیفکوششوپافشاریبیشتریبهخرج می‌دهند،دربرابرموانعدیرترتسلیم می‌شوندوازراهبردهایشناختیبیشتریاستفاده می‌کنند.مفهومیکهفردازخوددارد،درتعیینروابطبادیگرانسهمعمده‌ای ‏می‌تواندداشتهباشد.خودکارآمدییکارزشیابیخاصوابستهبهبافتازتوانش‌هاستکهیکتکلیفخاصراشکل می‌دهد؛یکقضاوتازتوانایی‌ها کهرفتارهایخاصرادرموقعیت‌هایخاصیاداره می‌کند.ازآن‌جاکهانسانموجودیاجتماعیاست،هموارهدرتلاشاستتامهارت‌هایی جهتتسهیلروابطمیان‏فردیبه‌دستبیاورد.توجهروزافزونبهرفتارجرأت‏‏مندانهبه‌عنوانموردیازمهارت‌های زندگی،حاکیازآشکارشدنارزش‌ها وتأثیراتفراواناینمهارتاست.اهمیتجرأت‏‏ورزی[5]درارتباطاتبینفردیونقشمؤثر‏آندرتعامل‌های اجتماعی،منجربهپژوهش‌های متعددیدراینزمینهشدهاست.درمتوننقلشدهبهفارسی،کلمهAssertionمعادلباواژه‏جرأت‏‏مندی،جرأت‏‏ورزی،ابرازوجود،تأیید خود،اظهاروجود،خودبیانگری،جسارتوقاطعیتبه‌کاررفتهاست.مسئله‏ابرازوجودومقوله‏جرأت‏‏ورزی،درواقعتواناییافرادجهتبرقرارکردنروابطبینفردیمناسبدرتعاملاتاجتماعیویکیازمهم‌ترین‏عواملمؤثر‏دربهداشتروانیاست.می‌توانجرأت‏‏ورزییاابرازوجودراقلبرفتارمیانفردییامهارتبرقراریارتباطمیانفردیبرشمرد.

هیجان[6]نقشمهمیدرجنبه‌های مختلفزندگینظیرسازگاریباتغییراتزندگیورویدادهایتنیدگی‌زاایفا می‌کند.اصولاً،هیجانرا می‌توانواکنش‌های زیست‌شناختیبهموقعیت‌هایی دانستکهآنرایکفرصتمهمیاچالشبرانگیزارزیابی می‌کنیمواینواکنش‌های زیستیباپاسخیکهبهآنرویدادهایمحیطی می‌دهیم،همراه می‌شوند.هرچندهیجان‌ها مبنایزیستیدارند،اماافرادقادرنددرشیوه‌هایی کهاینهیجان‌ها راابراز می‌کنند،اثربگذارند.اینتواناییکهنظم‌جوییهیجاننامیده می‌شود،فرایندهایدرونیوبرونیاستکهمسئولیتکنترل،ارزیابیوتغییرواکنش‌های عاطفیفردرادرمسیرتحققیافتناهدافبرعهدهدارد.بنابرایننظم‌جوییهیجانیکاصلاساسیدرشروع،ارزیابیوسازماندهیرفتارسازگارانهوهم‌چنینجلوگیریازهیجان‌های منفیورفتارهایناسازگارانهمحسوب می‌شود.اینسازهیکمفهومپیچیدهاستکهطیفگسترده‌ای ‏ازفرایندهایزیستی،اجتماعی،رفتاریوهم‌چنینفرایند‌های شناختیهوشیاروناهوشیاررادربرمی‌گیرد.به‌عبارتدیگرواژهنظم‌جوییهیجانمشتملبرراهبردهاییاستکهباعثکاهش،حفظویاافزایشیکهیجان می‌شوندوبهفرایندهاییاشارهداردکهبرهیجان‌های کنونیفردوچگونگیتجربهوابرازآن‌ها اثر می‌گذارد.استخدامکارکنانمفهومیاستکهدرجهتایجادامنیتاستخدامبه‌عنوانجایگزینامنیتشغلیدرروابطاستخدامیجدیدطرحشدهودردهه‌های اخیرموردبحثقرار می‌گیرد.قابلیتاستخدامکارکنانبه‌عنوانتواناییفرددرشناساییوتشخیصفرصت‌هایشغلیوحرفه‌ای ‏دردرونسازمانوبینسازمان‌ها درطولکارراههتعریف می‌شود.اینمفهوممهم‌ترین‏عاملتعیین‌کنندهانطباق‌پذیریوموفقیتفرددرمحیطکاریمتلاطمامروزیمحسوب می‌شود.عواملوشرایطمتعددینظیرعواملفردی،سیاست‌هایسازمانیو...برارتقایقابلیتاستخدامکارکنانمؤثر‏هستند.ازآن‌جاکهقابلیتاستخدامبه‌عنوانتواناییفرددرشناساییوتشخیصفرصت‌هایشغلیوحرفه‌ای ‏دردرونوبینسازمان‌هادرطولکارراههتعریف می‌شود،ایـنمفهـوممهم‌ترین‏عاملتعیین‌کنندهانطباق‌پذیریوموفقیتفرددرمحیطکاریمـتلاطمامروزیمحسوب می‌شود؛بنابرایننوعاستخدام می‌تواندویژگی‌های روان‌شناختیکارکنانراتحت‌الشعاعقراردادهوموجبتقویتیاتضعیفوفرسودگیآنهاشود.ودرنهایتمنجربهکاهشبهره‌وریسازمانیشود.بنابراینمی‌توانبیانکردنیرویانسانیکهعاملمهمدربهره‌وریسازمانی می‌باشد،باشناختویژگی‌های شخصیتیآناندررابطهباشغلخودوارتباطبادیگرانچگونه می‌توانبهسطحبالایبهره‌وریدستپیداکرد.ازآن‌جاکهتاکنونعلی‌رغمضرورتآنهیچ‌گونهپژوهشیدرکشوربهبررسیهرسهمتغیردررابطهباکارکنانسازمانیانجامنگرفتهاست،برآنشدیمکهبهمقایسهآنهادرکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوج ‌بپردازیموبهاینسؤال‏پاسخدادهشودآیاتفاوتمعنی‌داری،بـینهیجان‌خواهی،جرأت‏ورزیوخودکارآمدیدرکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجوجوددارد؟هم‌چنینبهاینپرسشپاسخدادهشودکههیجان‌خواهیوجرأت‏‌ورزیچهتأثیریبرخودکارآمدیکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجدارد؟

مبانی نظری

طبقنظریه«ماروینزاکرمن»هیجان‌خواهیتحتعنواننیازبهتجاربواحساس‌های گوناگون،پیچیده،بدیعوبی‌سابقهوتمایلبهخطرجوییتعریفشدهاست.نکتهمهمیکهبایددراین‌جامتذکرشدآناستکهیکیازعناصراصلیهیجان‌خواهیتمایلیااشتیاقبهخطرجوییاست،درحالی‌کهنتیجهرفتارکاوشیاشارهبراین دارد ‌کهخطرجوییاغلببرانگیزندهترساستوترسبارفتارکاوشیناهم‌سازیاغیرقابلتلفیقاست.درچندیننظریهنیزچنینفرضشدهاستکههیجان‌هایی ازقبیلترسباعثسطوحانگیختگیبالا می‌شوند،بههمیندلیل،ترسمانعکنجکاویموجوداتمی‌شود(یعنیازهیجان‌خواهیوکسبتجربیاتجدید،خودداری می‌کنند)؛ زیراآنهادرسطحبهینهانگیختگیهستندواماجالباستکهزاکرمنتوانستهاستتمایلافرادراباخطرجوییبهکاوشگریارتباطدهد.بههمیندلیلاگرفردیدرمرحلهخاصیازهیجان‌خواهیباشد،بههماننسبتخودراازنظرکارکردعملیدرمعرضآزمایشقرارمی‌دهد.اینموضوعبرروینیازبرایتجاربجدیدومتنوعتمرکز می‌کند،ازطریقرفتاربی‌بندوبارانه(سهل‌انگارانه)کهشاملفعالیت‌های خطرناک،شیوهغیرمتعارفزندگیوعدمپذیرشیکنواختی می‌باشد.هیجان‌خواهیبرایربطدادنحوادثبایکدیگرارائه‏ می‌شود.یکیازدلایلمهمبهاینمسئله،ازاینحقیقتنشأت می‌گیردکهاینیکفعالیتتقویتیمتقابلاست،بدینمعناکهاگرپیامدیکعملمانندیکجنایت،باعثاثرمثبتدرفردمجرمشوددوستداردکهآنراتکرارکند(گتزوهمکاران[7]،2002).

دومینویژگی،شخصیتاستکهبراساسخلقوخو،انگیختگیوسطحبهینهتحریکقراردارد.طبقنظرماروینزاکرمن(1979)،ساختارهیجان‌خواهیبهمقدارانگیختگیکهدستگاهعصبیمرکزیشخص(مغزونخاعشوکی)ازمنابعبیرونیتحریکنیازدارد،مربوطاست.طبقنظرزاکرمن،هیجان‌خواهیصنعتیاستکهویژگیآننیازبههیجانوتجربه‌هایمتنوع،جدیدوپیچیدهومیلاقدامبهخطرهایجسمانیوبدنیبهخاطرخوداینتجربه‌هاست.فردزیادهیجان‌خواه،تحریکبیرونیدائمیمغزراترجیح می‌دهد،ازکارهایعادیخسته می‌شودومرتباًدرجست‌وجویراه‌هاییبرایافزایشانگیختگیازطریقتجربه‌های هیجان‌انگیزاست.فردکمهیجان‌خواه،هجوممداومتحریکمغزیکمتریراترجیح می‌دهدوکارهایعادیرانسبتاًخوبتحمل می‌کند(مارشالریو،1380).

افرادهیجان‌خواهافرادیهستندکهدارایخصوصیاتیهم‌چونبرون‌گرایی،خودمختاری،جسوروناهماهنگ می‌باشند.درنگرش‌هایمذهبیوسیاسیبیشترتمایلبهآزاداندیشیدارند،دربرابرموفقیت‌های مبهمتحملبیشتریدارند.درنگرش‌هایجنسیآنانازسلطه‌جوییضعیف‌تریبرخوردارندوپاسخ‌هایفیزیولوژیکیآنانبهمحرک‌هایجدیدشدیدترازگروه‌هایدیگراست(شولتز،1378).

اولیننسخهمقیاسهیجان‌خواهیزاکرمنکه30سالپیشارائه‏شد،برایپیش‌بینیبهپاسخفردبهمحرومیتحسیبود.پسازآن،وسیلهسنجششخصیتیبرایارزیابیچهارگرایشکلیدیتصحیحشدکهعبارتنداز:ماجراجویی،هیجان‌خواهیتجربه‌گرایی،بی‌قیدی(بازداریزدایی)،وآسیب‌پذیریدرمقابلخستگی.افرادماجراجووهیجان‌گراازفعالیت‌ها یاورزش‌هایی کهتجاربوهیجاناتغیرعادیدارند،لذتشدیدی می‌برند؛حتیاگرجانآنانبهخطربیفتد.به‌نظر می‌رسدرفتارهایهیجان‌خواهانهدراواخرنوجوانیبهاوجخود می‌رسدودرزنانومردانمخرباست.افرادیکهبه‌طورمنظمبهیکمذهبمتداول(قراردادی)عملمی‌کنندغالباًدرزمرهافرادیقرار می‌گیرندکهکمتربه‌دنبالهیجان‌خواهیهستند.مقیاسهیجان‌خواهیبرایمعرفینوجوانانیمورداستفادهقرارگرفتهکهبااستفادهازموادمخدر،روابطنامشروعجنسیباافرادمختلف،رانندگیبابی‌پروایییابهخاطراثراتمشروباتالکلیممکناستسلامتوامنیتخودرابهخطراندازند.باکمکپاولهارواس[8]، زاکرمندر1993گزارشیراارائه‏دادکهبیان می‌کردتمایلاتهیجان‌خواهانهدرمیانهمکلاسانکهبه‌وسیلهSSSارزیابیشدهبودورفتارهایهیجان‌خواهانهدرمیانهم‌سنوسالانورفقا،پیش‌گویانقدرتمندیازرفتارهایخطرسازبودند،به‌ویژهاعمالجناییوخشونت‌های اجتماعی،روشتحلیلیزاکرمنبرایبهبود(روش‌های آموزشیبرایایجادمناسب‌ترین شیوهیادگیریفردیدرکودکانیابرایهماهنگساختنوظایفومسئولیت‌های شغلییاویژگی‌های شخصیتیکارمندانمورداستفادهقرار می‌گرفت.زاکرمنگفت:«هیجان‌خواهانمسافرت‌های تنش‌زا،پردغدغهوخطرناکمانندخلبانی،کنترل‌کنندگانترافیکهوایی(کارمندانبرجمراقبت)،کارمندانبخشفوریت‌های پزشکیبیمارستان،یاشغل‌هایی کهتاحدزیادیباارتباطاتاجتماعیمختلفسروکاردارندرادوستدارند.ویهم‌چنینگفت:«آنانازکارهایتکراریوروزمره‌ای ‏کهفاقدتعاملاجتماعییافعالیت‌های چالش‌انگیزومتغیرباشد،ناراضیبودهوخسته می‌شوند(گتزوهمکاران،2002).اشخاصیکههیجان‌خواهیبالاتریدارند،درمقایسهباکسانیکههیجان‌خواهیآنانکمتراست،بیشترمایلبهترکمحیط‌های آشناورفتنبهجاهایجدیدومسافرتبهمکان‌های ناآشناهستند،حتیدرشرایطیکهمسافرت،خطرهاییرابه‌همراهداشتهباشد.زاکرمنبهایننتیجهرسیدکهاشخاصیکههیجان‌خواهیزیادیدارند،ازنظرخودمحوری،برون‌گراهستند.به‌عبارتدیگر،آنهاتنهابهسایراشخاصبه‌عنوانمنبعتحریکتوجهدارند.آنهاباسایراشخاصبهشیوهوابستهیامهرآمیزارتباطبرقرار نمی‌کنند.

افرادیکههیجان‌خواهیبالاییدارندخودمختاربوده،درروابطبادیگراندارایاعتمادبهنفسهستند،هم‌رنگییاهم‌نواییندارندوخطرجوهستند.آنهامتفاوتازسنت‌هایاعرفاجتماعیونیازهایانگرش‌های سایراشخاصعمل می‌کنندودردرجهاولتحتنفوذنیازهایخودهستند.زندگیخویشراطوریترتیب می‌دهندکهفرصت‌هایمستقلوخودشکوفاییرابهبیشترینحد می‌رسانند.

کسانیکههیجان‌خواهیزیادیدارند،تمایلبهپرداختنبهچیزیرادارندکهفرویدآنراتفکریافرایندابتدایی می‌نامد؛یعنی،تصویرسازیذهنی،رویاهاوخیال‌بافی‌های روزانهکهگاهچنانوضوحیدارندکهتمایزبیناینمحرک‌های درونیودنیایواقعیممکناستدشوارباشد.اینافرادپیوستهدرجست‌وجویتجربه‌های جدیدهستندواگرآنهارادررویدادهایبیرونیپیدانکنند،ممکناستدردنیایخیالیدرونیبه‌دنبالآنهابگردندیاآنهارادرتخیلخودخلقکنندوهمین‌طورکسانیکههیجان‌خواهیزیادیدارنددرمقایسهباکسانیکههیجان‌خواهیکمتریدارنددرنگرش‌های مذهبیوسیاسیخویششکیباییبیشتریدارند.به‌علاوهگروهدومدراقتدارطلبینمرهبالاییبه‌دستآوردندکهاینسبکشخصیتیباعقایدانعطافناپذیریونگرش‌های توأمباتعصبشخص می‌شود.قدرتتحملابهامدراینگروهازافرادکماست؛یعنیآناناندیشه‌ها وموقعیت‌هایمبهمرابه‌عنوانتهدیددرنظر می‌گیرندتاچالش(شولتز،1998،نقلازکریمیوهمکاران،1381).

جرأت‏‌ورزی

جرأت‏‌ورزی،احترامبهخودوبهدیگراناست.احترامبهخودشاملخودآگاهیازاین‌که«کسی»هستیمواحترامبهدیگران،آگاهیازاین‌کهدیگرانوجوددارند می‌شود.نظریهتحلیلتبادلیخصوصاًمفهوم«جایگاه‏هایزندگی»برایتبادلبینرفتارهایجرأت‏‏مندانهوغیرجرأت‏‏مندانهمفیداست.فلسفهاساسیتحلیلتبادلیایناستکههمهمردمخوبمتولد می‌شوندواین‌کهافرادبرمبنایدورانکودکیونیزبراساسنوعشناختوتأییدیکهازافرادمهمدیگردریافتمی‏کنندتصمیماتیدرموردخودشانودیگران می‌گیرند،بهایننتیجه می‌رسندکهخوبنیستند.برن،مبدعتحلیلتبادلی،معتقداستکهافراد می‌تواننداینتصمیمراتغییردهندکهاینازطریقخودآگاهیوبازشناسیمثبتازدیگرانحاصل می‌شود،آن‌ها می‌توانندانتخابکنندکهخوبهستند.ایننظریهبیانمی‏کندکهتنهاجایگاهسالم،رسیدنبهپیام«منخوبهستم،شماخوبهستید»است.دراینموقعیتافراددرخودشاناحساسامنیتوخوداتکاییمی‏کنندوبهوجوددیگراناحترام می‌گذارند.دراینموقعیتافرادجرأت‏‌ورزند،امادرموقعیت‌های دیگر،افرادجرأت‏‌ورزنیستندواحساسناامنیمی‏کنندوکمبوداعتمادبهنفسدارند(توند[9]،2007).افرادیکهاحساسمثبتیدرموردخودشاندارند،دیگرانراقدردانوباارزش می‌دانند.آن‌ها قادربهارائهودریافتتأیید مثبتهستند،تأیید مثبتبرایافرادترغیب‌کنندهوبرانگیزانندهاست،ایننظریهاهمیتارتباطباخودودیگرانراموردتأکیدقرار می‌دهد،توسعهروابطجرأت‏‏مندانهبادیگران،حسهم‌بستگیوهمکاریرادرمحیطکاریارتقا می‌بخشدوافرادراقادر می‌سازدکهکارهاراباهمکارییکدیگربهانجامرسانند(هالوول،2002بهنقلازتوند،2007).جرأت‏‏ورزی،نوعیرفتارتهاجمیاستکهابعادمثبتوسازنده‌تر رفتاررادربرمی‌گیرد.نوعبسیارمعمولومتداولمراجعانیکهنیازمبرمیبهآموزشجرأت‏‏ورزیدارند،کسیاستکهتربیتاولیهاوتأکیدبیشازاندازه‌ای ‏بروظایفوالزاماتاجتماعیگذاشتهاستوایناحساسرادراوایجادکردهاستکهحقوقدیگرانازحقوقخوداوبسیمهم‌تر است.اکثربیماراننیازبهقاطعیتواظهاروجودمناسبرابهآسانیتشخیص می‌دهند،باوجوداین،بصیرتبه‌تنهاییهرچقدرهمروشنوواضحباشد،هیچ‌گونهتغییریبه‌وجود نمی‌آورد(شفیع‌آبادیوناصری،1394).رفتارجرأت‏مندانهدرتعاملباسازگاریاجتماعی می‌باشدبهنحویکهاگرعاملیباعثبرهمزدنایننوعپاسخ‌گوییباشد،ناسازگاری‌هایی رابه‌وجود می‌آورد؛به‌طوریکهرفتارپرخاشگرانهپیوستهازمعضلاتیاستکهجهانبشریباآنانروبه‌روستودرحقیقتآن‌قدرشیوعپرخاشگریوخشونتدرجوامعبشریزیاداستکهغیرممکنبه‌نظر می‌رسد.پرخاشگریواکنشیاستکههدفآنرفعمانعوحذفعاملتهدیداست.عکس‌العمل‌های پرخاشگرانهونارضایتیوقتیبروزمی‏کندکهفردراازموفقیتیکهخشنودش می‌سازددورکنیمیاچیزمطلوبیراکهانتظارشرامی‏کشدازاوبازداریم(خدیویزند،1394)؛ بنابراینپرخاشگری،خودنوعیجرأت‏‌ورزیجهتابرازوجودبه‌شمار می‌آید.از این‌روواژه«ابرازوجود»عملاًبرایبیانوابرازهمهنوعاحساسات،ازجملهاضطراب،به‌کاربرده می‌شود.تجربهنشاندادهاستکهچنینابرازیبهمنعاضطراب می‌انجامد.آموزشابرازوجودتکنیکیاستکهبرایرفعاضطراب‌های حادثازروابطاجتماعیمتقابلافرادبه‌کاربرده می‌شود.

-          خودکارآمدی

خودکارآمدیاولینباردردهه1980توسطآلبرتبندورامطرحشد.خودکارآمدیازجملهصفاتیاستکهبراکثرجنبه‌های زندگیافرادتأثیردارد.شناختخود،افرادراقادر می‌سازدتابرافکار،احساساتواعمالخودکنترلداشتهباشند(پاچاریس،1986،بهنقلازفتاحی،1382).

بدیهیاستکهتفکر،انگیزش،احساساتورفتارانساندرموقعیت‌هایی کهبهتواناییخوداحساساطمینان می‌کند،متفاوتبارفتارویدرموقعیت‌هایی استکهدرآنهااحساسعدمامنیتیافقدانصلاحیتدارد.درکانسانازخودکارآمدیبرالگوهایتفکر،انگیزش،عملکردوبرانگیختگیهیجانیفردتأثیر می‌گذارد(شولتز،1990،نقلازکریمیوهمکاران،1384).خودکارآمدیبهقضاوت‌هایافراددررابطهباتوانایی‌هایشاندربهثمررساندنسطوحطراحیشدهعملکرداطلاق می‌شود(بندورا،1996؛بهنقلازمجیدیان،1381).به‌عبارتدیگرخودکارآمدی،باورهاوقضاوت‌هایافرادازتوانایی‌هایشاندرانجامتکالیفخاصدرموقعیت‌های خاص می‌باشد.بندوراشکلخاصیازانتظارراخودکارآمدی می‌نامدوبیان می‌داردکهخودکارآمدیبرعقایدوباور‌های افرادبرایاعمالکنترلبرعملکردخویشوبررویدادهایمؤثر‏برزندگیاشارهدارد(بندورا،1993).بندورابیانکردکهدرواقعواسطهمیاندانشوعمل،خودکارآمدی می‌باشد.قضاوتمردمدربارهتوانایی‌شانبرایسازماندهیواجرایامور،لازمهدست‌یابیبهعملکردموفقاست.اینامرربطیبهراهبردهاییکهفردبه‌کار می‌بردندارد،بلکهداوریدربارهآن‌چهمی‌تواندانجامدهدمهماست(بندورا،1986).خودکارآمدیبهمعنایباوریکفردبهتوانایی‌اشجهتسازماندهیوانجاماعمالیکهبرایدسترسیبههدفلازماست می‌باشد(گیبسون،2007،بهنقلازخواستار،1387).خودکارآمدیدرتعریفبهقضاوتافراددربارهتواناییآناندرانجامیکوظیفهیاانطباقباموقعیتیویژهمربوطاست(پروین،2001).خودکارآمدیتمرینیکهازنظریهشناختیاجتماعیبندورامشتقشدهاست،بهباورهایاقضاوت‌هایفردبهتوانایی‌های خوددرانجامفعالیتبدنیمنظمگفته می‌شود(بندورا،1997).بندوراخودکارآمدیرابه‌عنوانباورفردازاین‌کهبتواندبه‌طورموفقیت‌آمیزیتکلیفخاصیراانجامدهدونتایجمطمئنیازانجامتکالیفبه‌دستآورد،تعریفکردهاست.بهعقیدهبندورا،انتظاراتویژهکارآمدینسبتبهسایرانتظاراتنقشحیاتی‌تریدرانگیزشوعملانسانبازی می‌کند.باورهایخودکارآمدیبایدازانتظاراتبازدهمتمایزشوند.انتظاراتبازدهبهتصوراتفرددراینزمینهکهرفتارمعینیبهبازدهخاصیمنجرخواهدشدمربوط می‌شود.باورهایکارآمدیشخصیبرایناعتقاداستکهفرد می‌تواندرفتارموردنیازبرایتولیداینبازده‌ها رابه‌طورموفقیت‌آمیزانجامدهد.افراد می‌توانندباورداشتهباشندکهرفتارخاصیبهبازدهمعینیمنجرخواهدشد،امابه‌طورجدیشکداشتهباشندکهآیا می‌توانندفعالیتضروریآنرفتاررااجراکنند.چنینباوریمنجربهانجامرفتارمذکورنخواهدشد(پاجارس،1999بهنقلازکریم‌زاده،1380:26).

ادراکخودکارآمدیبهانتظاراتافراددرموردتوانایی‌شانبرایعملدرموقعیت‌هایآیندهبرمی‌گردد.افرادیبااحساسخودکارآمدیبالااحتمالاًدربرخوردبامسائلمشکل،بیشترتلاش می‌کنند،درتلاشهای‌شاناستقامت می‌ورزند،درطولانجاممسائلبیشترآرامهستندتابرانگیختهباشندوافکارشانراتحلیل‌گرانهسازمان می‌دهند(پروین،سروانوجان،2005بهنقلازکریم‌زاده،1380:23).

عقایدخودکارآمدیشکل‌دهندهپایهواساسعملکردافراداست.افرادیکهمعتقدند می‌توانندنتایجمطلوبراتوسطفعالیت‌شانایجادکنند،برایدنبالکردنکارهادرصورتبرخوردبامشکلاتدلگرمیدارند(پروینوجان،1999بهنقلازکریم‌زاده،1380:24).بنابهنظریهبندورا(1997)باورهایخودکارآمدیکنش‌وری‌های آدمیرابه‌واسطهفرایندهایچهارگانهشناختی،انگیزشی،عاطفیوگزینشیتنظیممی‌کنند.اینفرایندهایمتفاوتدرجریانوروندتنظیمکنش‌وری‌های آدمیبه‌صورتوحدت‌یافته،یکپارچهوهماهنگعمل می‌کنند.

روش‌شناسی پژوهش

یکبررسیکمیدرشهریاسوج،یکیشهرستان‌های استانکهگلویهوبویراحمدانجامشد.اینمطالعه965نفرازکارکناننیرویانتظامیراهدفقراردادندکهبه‌عنوانجامعهآماریانتخابشدند.درمجموع350نفربه‌عنواننمونهانتخابشدند.پاسخ‌دهندگانازفرماندهینیرویانتظامیوچندمعاونتپاسخ‌هایخودراارسالکردند.درمیانپاسخ‌دهندگان،بعدازبررسیپاسخ‌ها،45پرسش‌نامه(50درصد)به‌طورقابلتوجهیاطلاعاتناقصداشتندوبنابراینازنظرسنجیحذفشدند.نمونه‌هایقابلاستفاده300پرسش‌نامهدرآخربه‌دستآمد. برایجمع‌آوریداده‌ها ازسهپرسش‌نامهخودکارآمدی:اینمقیاستوسطشرر،مادوکس،مرکاندانت،پرنتیک-دون،جاکوبسوراجرز،پرسش‌نامههیجان‌خواهی:ازطریقپرسش‌نامههیجان‌خواهیآرنتکهدارای20سؤال‏براساسطیفلیکرت می‌باشد وپرسش‌نامهجرأت‏ورزیگمبریلریچیکهاینپرسش‌نامهدارای22سؤال‏بودهاست، استفاده شده است.مقدارآلفایکرونباخبرایهرپرسش‌نامهجهتپایاییموردبررسیقرارگرفتندکهبراساسجدولشماره یکمقدارپایاییمتغیر‌ها نشاندادهشدهاستکههرسهپرسش‌نامهدارایپایاییقابلقبولی می‌باشند. برایتحلیلداده‌ها ازطریقنرم‌افزارSPSSبهتحلیلومقایسهمتغیر‌ها پرداختهشدهاست.

جدول شماره 1:آلفای کرونباخ متغیر‌های پژوهش

متغیر ها

Cronbach's Alpha

N of Items

هیجان‌خواهی

780/0

18

جرأت‏‌ورزی

917/0

22

خودکارآمدی

848/0

17

 

 

 

 

 

تجزیه وتحلیل داده‌ها

-          فرضیهاول:میزانهیجان‌خواهیدرکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجمتفاوتاست.

-                     جدول شماره 1: میزان هیجان‌خواهی در کارکنان رسمی و پیمانی نیروی انتظامی شهر یاسوج

 

قرارداد

نمونه

میانگین

انحراف معیار

انحراف استاندارد

هیجان‌خواهی

رسمی

150

0760/3

81090/0

06621/0

پیمانی

150

1401/3

88228/0

07204/0

-                     جدول شماره2: آزمون Tمستقل هیجان‌خواهی

 

آزمون لوین

 

فراوانی

سطح معناداری همگنی واریانس.

نسبت بحرانی

درجه آزادی

سطح معناداری

اختلاف میانگین

خطای استاندارد

فاطله اختلاف اطمینان95/

حد پایین

حد بالا

هیجان‌خواهی

 

543/0

462/0

655/0-

298

513/0

06411/0-

09784/0

25666/0-

12844/0

 

 

 

655/0-

904/295

513/0

06411/0-

09784/0

25666/0-

12845/0

براساسجدول شماره دوهمگنیواریانس‌ها راازطریقآزمونلوینموردمحاسبهقراردادیم؛بنابراینمقدار462/0=sig(سطحمعناداری) به‌دست آمد.چنان‌چهاینمقداراز05/0بزرگ‌ترباشدبیان می‌کنیمکهواریانس‌ها درهردوگروهرسمیوپیمانیبرابرهستند. باتوجهبهاین‌کهمقدارسطحمعناداریدربررسیهمگنیواریانس‌ها بزرگ‌تراز05/ می‌باشد(05/0<543/0)،بنابراینبیان می‌کنیمواریانسهیجان‌خواهیدرهردوگروهبرابرهستند(∂1=∂2).ازآن‌جاکهواریانس‌های دوگروهباهمدیگربرابرهستند،بنابرایندرردیفاولدرآزمونTمستقلراموردبررسیقرار می‌دهیم،چون513/0=sig(سطحمعناداری)وبزرگ‌ترازسطحاطمینان05/ می‌باشد،بیان می‌کنیمکهتفاوتمعناداریمیانهیجان‌خواهیدرکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجوجودندارد.

H0=µa=µb               076/3±81090/0به لحاظ آماری تفاوت معناداری وجودندارد

H0=µa≠µb           1401/3±88228/0

-          فرضیه دوم: میزانجرأت‏‌ورزیدرکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجمتفاوتاست.

برایبررسیتفاوتمعناداریجرأت‏‌ورزیبیندوگروهکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجازآزمونTمستقلاستفادهکردیم.

جدول شماره 3: میزان جرأت‏‌ورزی در کارکنان رسمی و پیمانی نیروی انتظامی شهر یاسوج

 

قرارداد

نمونه

میانگین

انحراف معیار

خطای استاندارد

جرأت‏‌ورزی

1

150

7370/3

67136/0

05483/0

2

150

7642/3

56495/0

04613/0

جدول شماره 4 : آزمونTمستقل مهارت جرأت‏‌ورزی

فراوانی

سطح معناداری همگنی واریانس

نسبت بحرانی

درجه آزادی

سطح معناداری

میانگین

خطای استاندارد

فاصله اطمینان 95٪

حد پائین

حد بالا

301/0

584/0

112/1

298

267/0

88000/1

69027/1

44638/1-

20638/5

 

 

112/1

506/294

267/0

88000/1

69027/1

44654/1-

20654/5

 بر اساس جدول شماره چهار همگنی واریانس‌ها را از طریق آزمون لوین مورد محاسبه قرار دادیم؛بنابراین مقدار 584/0sig= به‌دست آمد. چنان‌چه این مقدار از 05/0 بزرگ‌تر باشد بیان می‌کنیم که واریانس‌ها در هر دو گروه رسمی و پیمانی برابر هستند

05/0>584/0؛بنابراینبیان می‌کنیمکهواریانسگروهاولبرابراستباواریانسگروهدوم(∂1=2).ازآن‌جاکهواریانس‌های دوگروهباهمدیگربرابرهستند،بنابرایندرردیفاولدرآزمونTمستقلسطحمعناداریراموردبررسیقرار می‌دهیم.چون267/0sig=وبزرگ‌تراستازسطحخطای05/0،بنابراینبیان می‌کنیمکهتفاوتمعناداریمیانجرأت‏‌ورزیدرکارکنانرسمیوپیمانیوجودندارد.

H0=µa=µb        7370/3±67136/0

H0=µa≠µb         7642/3±04613/0به لحاظ آماری تفاوت معناداری وجود ندارد

 

 

فرضیه سوم:میزانخودکارآمدیدرکارکنانرسمیوپیمانیمتفاوتاست.

جدول شماره 5: میزان خودکارآمدی در کارکنان رسمی و پیمانی

 

قرارداد

نمونه

میانگین

انحراف معیار

خطای استاندارد

خودکارآمدی

رسمی

150

9235/3

68999/0

05634/0

پیمانی

150

6812/3

60585/0

04947/0

جدول شماره6: آزمون Tمستقل خودکارآمدی

 

آزمون لوین

 

فراوانی

سطح معناداری همگنی واریانس

 

نسبت بحرانی

درجه آزادی

درجه آزادی

سطح معناداری

سطح معناداری

میانگین

میانگین

خطای استاندارد

خطای استاندارد

فاصله اطمینان 95٪

حد پایین

حد بالا

خودکارآمدی

 

383/2

124/0

024/2

298

044/0

64667/2

30745/1

07367/0

21967/5

 

 

 

024/2

515/292

044/0

64667/2

30745/1

07347/0

21986/5

بر اساس جدول شماره شش همگنی واریانس‌ها را از طریق آزمون لوین مورد محاسبه قرار دادیم؛بنابراین مقدار 124/0sig=(سطح معناداری) به‌دست آمد. چنان‌چه این مقدار از 05/0 بزرگ‌تر باشد، بیان می‌کنیم که واریانس‌ها در هر دو گروه رسمی و پیمانی برابر هستند 05/0˃ 124/0؛بنابراینبیان می‌کنیم که واریانس گروه اول و دوم با همدیگر برابر هستند (∂1=2).از آن‌جا که واریانس‌های دو گروه باهمدیگر برابر هستند،بنابراین در ردیف اول در آرزمون T مستقل سطح معناداری را مورد بررسی قرار می‌دهیم. چون 044/0= sig (سطح معناداری برابر است با 044/0)،بنابراین بیان می‌کنیم که تفاوت معناداری میان خودکارآمدیدر کارکنان رسمی و پیمانینیروی انتظامی شهر یاسوج وجود دارد.

H0=µa=µb   1235/4± به لحاظ آماری تفاوت معناداری وجود دارد68999/0

H0=µa≠µb    6812/3±60585/0

-          فرضیه چهارم:مهارتجرأت‏‌ورزیبرخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجارتباطمعناداریدارد.


 

-                     جدولشماره 7: مدل رگرسیونی رابطه مهارت جرأت‏‌ورزی و خودکارآمدی

متغیر

R

R2

F

Sig

Beta

T

 

653/0

427/0

865/221

000/0

653/0

895/14

برایبررسیرابطهدومتغیرمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدی،ازضریبهم‌بستگیپیرسونوتحلیلرگرسیونخطیاستفادهشدهاستکهنتایجدرجدول شماره هفتزیرارائهشده‌اند.براساسداده­هایجدولهم‌بستگیمثبتومعناداریبینمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیوجوددارد.میزانضریبهم‌بستگیمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیی653/0استکههم‌بستگیبالاییرانشان می‌دهد.مقدارضریبتبیینبرایمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدی435/0،بنابراین می‌توانبیانکردکه435/0ازخودکارآمدیکارکنان می‌تواندتوسطمهارتجرأت‏‌ورزیتبیینشود.

-          فرضیه پنجم:هیجان‌خواهیبرخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجارتباطمعناداریدارد.

-                     جدول شماره 8: مدل رگرسیونیرابطه هیجان‌خواهی و خودکارامدی

متغیر

R

R2

F

Sig

Beta

T

 

1825/0

033/0

248/10

002/0

182/0

201/3

برایبررسیرابطهدومتغیرهیجان‌خواهیوخودکارآمدی،ازضریبهم‌بستگیپیرسونوتحلیلرگرسیونخطیاستفادهشدهاستکهنتایجدرجدول شماره هشتارائهشدهاند.براساسداده­هایجدولهم‌بستگیمثبتومعناداریبینهیجان‌خواهیوخودکارآمدیوجوددارد.میزانضریبهم‌بستگیهیجان‌خواهیوخودکارآمدی128/0استکههم‌بستگیضعیفیرانشان می‌دهد.مقدارضریبتبیینبرایهیجان‌خواهیوخودکارآمدی03/0؛بنابراین می‌توانبیانکردکه03/0ازخودکارآمدیکارکنان می‌تواندتوسطهیجان‌خواهیتبیینشود.

بحث و نتیجه‌گیری

یکیازعناصراصلیهیجان‌خواهیتمایلیااشتیاقبهخطرجوییاست،درحالی‌کهنتیجهرفتارکاوشیاشارهبراین داردکهخطرجوییاغلببرانگیزندهترساستوترسبارفتارکاوشیناهم‌سازیاغیرقابلتلفیقاست.درچندیننظریهنیزچنینفرضشدهاستکههیجان‌هایی ازقبیلترسباعثسطوحانگیختگیبالا می‌شوند،بههمیندلیل،ترسمانعکنجکاویموجوداتمی‌شود(یعنیازهیجان‌خواهیوکسبتجربیاتجدید،خودداری می‌کنند)؛زیراآنهادرسطحبهینهانگیختگیهستندواماجالباستکهزاکرمنتوانستهاستتمایلافرادراباخطرجوییبهکاوشگریارتباطدهد.بههمیندلیلاگرفردیدرمرحلهخاصیازهیجان‌خواهیباشد،بههماننسبتخودراازنظرکارکردعملیدرمعرضآزمایشقرارمی‏دهد.اینموضوعبرروینیازبرایتجاربجدیدومتنوعتمرکز می‌کند،ازطریقرفتاربی‌بندوبارانه(سهل‌انگارانه)کهشاملفعالیت‌های خطرناک،شیوهغیرمتعارفزندگیوعدمپذیرشیکنواختی می‌باشد.هیجان‌خواهیبرایربطدادنحوادثبایکدیگرارائه‏ می‌شود.یکیازدلایلمهمبهاینمسئله،ازاینحقیقتنشأت می‌گیردکهاینیکفعالیتتقویتیمتقابلاست(گتزوهمکاران،2002).ازآن‌جا کهشغلمربوطبهنیرویانتظامیدربخشعملیاتیباهیجان‌خواهیبالاییدرارتباط می‌باشد،ازاین‌روفرضیهاولحاکیازآناستکه درآزمونلونتیمستقلبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجسطحمعناداریبرایبرابریواریانس‌ها برابر(462/0P>)است؛بنابرایناینموضوعتأیید می‌شودکهواریانس‌های دوگروههمگنهستند.بنابرایندربررسیسطحمعناداریمتوجهشدیدمکهمقدار(513/0P>)استکهنشان‌دهندهاینموضوع می‌باشد کهبینمیانگین‌های دوگروهرسمیوپیمانیتفاوتمعناداریوجودندارد.

فرضیه دوم:بینکارکنانرسمیوپیمانیدرمهارتجرأت‏‌ورزیتفاوتمعناداریوجوددارد.

جرأت‏‌ورزی،احترامبهخودوبهدیگراناست.احترامبهخودشاملخودآگاهیازاین‌که«کسی»هستیمواحترامبهدیگران،آگاهیازاین‌کهدیگرانوجوددارند می‌شود،نظریهتحلیلتبادلیخصوصاًمفهوم«جایگاه‏هایزندگی»برایتبادلبینرفتارهایجرأت‏‏مندانهوغیرجرأت‏‏مندانهمفیداست.روابطمهموتواناییواقعیبودندرروابط،بخشیازاحساسامنیتونیزنشان‌دهندهالگو‌های رفتاریجرأت‏‌آمیزاست.تنهاازطریقداشتنیکرابطهواقعیباخود،رابطهودرگیریبادیگرافرادممکن می‌شود،هرگونهتعاملومواجههکهافراددارندبرچگونگیفکرکردنواحساسکردنآن‌ها درموردخودشانتأثیرگذاراست.درمانوجودی،شناخت‌های مفیدیدرمورداین‌کهافرادچگونه می‌تواننددرتفکرشانانعطاف‌پذیرشوندوبراهمیتمنعطفبودندرتفکربرایرشدجرأت‏‏ورزیارئه می‌دهد،انعطاف‌ناپذیریدرارزش‌ها می‌تواندمنجربهعقایدمنفیوخودمحدودیدرارتباطباخودیادیگرانشودونیزباعثالگو‌های رفتاریغیرجرأت‏‏مندانه می‌شود(تامپسونوبرنبام،2011)؛ازاین‌رونتایجفرضیهدومحاکیازآناستدرآزمونلونتیمستقلبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجسطحمعناداریبرایبرابریواریانس‌ها برابر(584/0P>) است.بنابرایناینموضوعتأیید می­شودکهواریانس‌های دوگروههمگنهستند؛بنابرایندربررسیسطحمعناداریمتوجهشدیمکهمقدار(267/0P>)استکهنشان‌دهندهاینموضوع می‌باشد کهبینمیانگین‌های دوگروهتفاوتمعناداریوجودندارد.

فرضیه سوم: مؤلفهبینکارکنانرسمیوپیمانیدرخودکارآمدیتفاوتمعناداریوجوددارد.

خودکارآمدیبهقضاوت‌هایافراددررابطهباتوانایی‌هایشاندربهثمررساندنسطوحطراحیشدهعملکرداطلاق می‌شود(بندورا،1996،بهنقلازمجیدیان،1381).به‌عبارتدیگرخودکارآمدی،باورهاوقضاوت‌هایافرادازتوانایی‌هایشاندرانجامتکالیفخاصدرموقعیت‌های خاص می‌باشد.بندوراشکلخاصیازانتظارراخودکارآمدی می‌نامدوبیان می‌داردکهخودکارآمدیبرعقایدوباور‌های افرادبرایاعمالکنترلبرعملکردخویشوبررویدادهایمؤثر‏برزندگیاشارهدارد(بندورا،1993). بندورابیانکردکهدرواقعواسطهمیاندانشوعمل،خودکارآمدی می‌باشد.قضاوتمردمدربارهتوانایی‌شانبرایسازماندهیواجرایامور،لازمهدست‌یابیبهعملکردموفقاست(بندورا،1986).خودکارآمدیادراک‌شدهباباورهایافراددربارهقابلیت‌های‌شانبرایتمرینمهارکنش‌وری‌های‌شانوتمرینمهاررویدادهاییکهبرزندگی‌شانتأثیر می‌گذارند،سروکاردارد.انسانموجودیاجتماعیاستوحمایتاجتماعیبرایهرفردیکرابطهاطمینان‌بخشبه‌وجود می‌آوردکهاحساسصمیمیتونزدیکیازویژگی‌های اصلیآناست.حمایتاجتماعیبهماامنیتواعتمادبهخود(خودکارآمدی)می‌دهدتارویکرد‌های دیگررابسنجیمومهارت‌های مقابلهاضافیراکسبکنیم(حیدری،1389).استرسوفشارروانیدربرخیمحیط‏هاوشرایطکاریدشوارمی‏تواندشخصراباخطراتجسمیوجانیمواجهکند؛ازجملهاینمحیط‌ها می‌توانبهمحیطنظامیاشارهکرد.به‌دلیلحساسیتویژهومخاطراتیکهدراین‌گونهمراکزوجوددارد،زمینهایجاداسترسوفشارروانیراافزایش می‌دهد(ویالینوهمکاران،2008).ازآن‌جاییکهباورخودکارآمدیدرمحیط‌های پراسترسوپر‌هیجاناهمیتاساسیداردوازسوییدیگرحمایتاجتماعیدارایفوایدروان‌شناختیوجسمانیمتعددیبرایافرادیاستکهبارویداد‌های فشارزایجسمی،روانیواجتماعیمواجهشوند، ازاین‌روبهتبینمیزانتفاوتدرخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانیکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجپرداختیمونتایجحاکیازآناستدرآزمونلونتیمستقلبینکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجسطحمعناداریبرایبرابریواریانس‌ها برابر(124/0P>)است؛بنابرایناینموضوعتأیید می­شودکهواریانس‌های دوگروههمگنهستند.بنابرایندربررسیسطحمعناداریمتوجهشدیدمکهمقدار(044/0P>)استکهنشان‌دهندهاینموضوع می‌باشد کهبینمیانگین‌های دوگروهرسمیوپیمانیتفاوتمعناداریوجوددارد.

-          فرضیه چهارم:جرأت‏‌ورزیارتباطمعناداریباخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجدارد

کیفیتاجرایبرنامه‌های آموزشیجرأت‏‌ورزیوشناساییکاستی‌هایی کهازبعدروانیدراینبرنامه‌ها وجوددارد می‌تواندبراتقایاحساسخودکارآمدیکارکناناثرگذارباشدکهارتقاءاحساسخودکارآمدیومهارتجرأت‏‌ورزی،بهمنزلهشاخصیازتوانایی‌های روانی‏ـ‏اجتماعی،درونفردیوبینفردیدرکارکناننیرویانتظامیبررسیشدهاست.نتایجاینفرضیهحاکیازآناستکهآزمونهم‌بستگیپیرسونبینمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیدربینکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجسطحمعناداری(000/0P>)است؛بنابرایناینفرضیهتأیید می­شود.میزانضریبهم‌بستگیبیندومتغیربینمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدی(653/0r=)استکههم‌بستگیمتوسطومستقیمبیندومتغیررانشانمی­دهد.به‌عبارتیهرچهکارکنانداریمهارتجرأت‏‌ورزیبالاتریباشند،خودکارآمدیآنهاافزایشپیدامی­کند.

-          فرضیه پنجم:هیجان‌خواهیارتباطمعناداریباخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجدارد.

دربینانسان‌هاازنظرمیزانهیجان‌خواهیتفاوت‌هایبسیاریوجوددارد؛به‌طوریکهمارونزاکرمننشان می‌دهدکههیجان‌خواهییکیازچندصفتبنیادیتعیین‌کنندهماهیتانساناست.اوباارائهشاخص‌هایقانع‌کنندهنشان می‌دهدکهعواملارثیدرتعیینویژگیهیجان‌خواهینقشمهمیدارند،همان‌طورکهدرهوشنقشدارند؛بنابراینوالدینیکههیجان‌خواهیدارند،بهاحتمالخیلیزیادفرزندانهیجان‌خواهخواهندداشت.هیجان‌خواهیرابهچهارقسمتفرعیتقسیم می‌کند؛هیجان‌خواهیشدید،تجربه‌خواهی،عدمبازداریوملال‌پذیری.هیجان‌خواهیشدیدبیشترازبقیهویژگی‌ها خودنمایی می‌کندوموردتوجهقرارمی‌گیرد.تاکنونمطالعاتکمیدربارهرابطههیجان‌خواهیافرادبامیزانخودکارآمدیکارکنانانجامشدهاستودراینبارهفقراطلاعاتیوجوددارد؛بنابرایناینپژوهشبرآنشدتااینشکافراکناربگذاردوبراساسآنارتباطبینهیجان‌خواهیوخودکارآمدیکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجراموردبررسیقراردهد؛ازاین‌رونتایجاینفرضیهحاکیازآناست کههیجان‌خواهیارتباطمعناداریباخودکارآمدیکارکنانرسمیوپیمانینیرویانتظامیشهریاسوجدارد.نتایجحاکیازآناستکهآزمونهم‌بستگیپیرسونبینمهارتجرأت‏‌ورزیوخودکارآمدیدربینکارکناننیرویانتظامیشهریاسوجسطحمعناداری(000/0P>)است.بنابرایناینفرضیهتأیید می­شود.میزانضریبهم‌بستگیبیندومتغیربینهیجان‌خواهیوخودکارآمدی(128/0r=)استکههم‌بستگیکمومستقیمبیندومتغیررانشانمی­دهد.به‌عبارتیهیجان‌خواهیبالادرکارکنانازخودکارآمدیکمیبرخوردارهستندباشندخودکارآمدیکارکناننیزافزایشپیدامی­کند.

-                    پیشنهادها

پیشنهادهای پژوهشی

-انجامتحقیقاتمشابهدرسایرشهرستان‌هاومقایسه آنهابه‌منظورآشناییبیشتربامشکلاتموجودوبرنامه‌ریزیبه‌منظورحلآنهاصورتگیرد.

-     اجرای پژوهش مشابه و استفاده از متغیرهای جنسیت و سابقه کاری به‌عنوان متغیرهای مداخله‌گر در پژوهش.

-     انجام پژوهش‌هاییبه‌منظور مقایسه این متغیرها میانافسران عالی‌رتبهو عادی.

پیشنهادهای کاربردی

ü   رشدهیجان‌ها دربشرازطریقشرطی،ازراهسرمشق،ازطریقروشآزمایشوخطاوازراهاخذتجربهشخصیصورت می‌گیرد؛بنابراینپیشنهاد می‌شودکهبکوشیمآننوعرفتارهایهیجانیکهموجباتسعادتمارافراهم می‌سازد،بیاموزیم.به‌عبارتدیگرهمان‌طورکهبایدکوشیدتابلوغفکریبه‌دستآورد،بایدسعیکردتابهبلوغهیجانینیزنایلشد.

ü   طراحیوتدوینبرنامه‌هاییبرایافزایشجرأت‏‌ورزی باتأکیدبررویکردهایعاطفی،هیجانیوانگیزشیبرایافزایشکارآمدیکارمنداننیرویانتظامی.

پیشنهاد می‌شودکهپیش‌بینی‌کننده‌هایخودکارآمدیمانندهمدلی،امید،خودکفایی،تطابق‌پذیری،پیوندمعنوی،توانایییافتنمعنیدرمشکلاتمهارت‌های ابرازوجود،مهارت‌های انطباقیومدیریتاسترسوانگیزشدرآموزش‌های رسمیوغیررسمیکارکنانپلیسگنجاندهشود.

 


 

منابع

-      پروین، لارنس (1374). روان‌شناسی شخصیت: نظریه و تحقیق. ترجمه محمدجعفر جوادی و پروین کدیور. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.

-      خدیویزند،محمدمهدی(1394). پرخاشگریوناکامی،تهران : انتشاراتتربیت.خلعتبری،

-      خواستار، حمزه (1387). بررسی عوامل مؤثر‏ بر خودکارآمدی ملی در زمینه علم و فناوری برای تحقق اهداف چشم‌انداز. کارشناس ارشد ، مدیریت دولتی، دانشگاه تهران: دانشکده مدیریت.

-      ریو، جان مارشال (2011). انگیزش و هیجان. نقل از یحیی سیدمحمدی (1395). تهران: مؤسسه نشر ویرایش.

-      شفیع آبادی، عبدالله؛ ناصری، غلامرضا (1394). نظریه‏های مشاوره و روان‌درمانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

-      شولتز. دوان (1378).نظریه‌های شخصیت.نقل ازییوسفکریمیوهمکاران،چاپاول،تهران: ارسباران.

-      کریمی. یوسف (1370).روان‌شناسیشخصیت.تهران: پیامنور.

-      کریم زاده، منصوره(1380).بررسی رابطه مفهوم خود و خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان.کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.

-      مارشالریو. جان (1380).انگیزشوهیجان.نقل ازیحییسیدمحمدی،چاپسوم،تهران: ویرایش.

-      Banduras, A )1977(, Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change, Psychological Review, Vol. 84, No. 2, 191-215

-      Bandura, A. (1982). Self efficacy mechanism in human agency. American psychologist,37, 122-147.

-      Gatzke-Kopp LM1, Raine A, Loeber R, Stouthamer-Loeber M, Steinhauer SR.(2002). Serious delinquent behavior, sensation seeking, and electrodermal arousal. J Abnorm Child Psychol. 2002 Oct;30(5):47

-      Pajares , A. (2002). Overview of social cognitive theory and of self-efficacy. Retreived month day, year, from http://www.emory.edu/EDUCATION/mfp/eff.html.

-      Towned., W. (2007). A meta-analytically derived nomological network of procrastination.

 

 



1- استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی فیروزآباد Ali_naseri99@yahoo.com 

2- دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی  فیروز آباد(نویسنده مسئول).       y_norouzpor12@yahoo.com

[3]- Psychology

[4]- Self-efficacy

3- Assertiveness

[6]- Excitement

[7]- Gatzke et al

[8]- Paula Horvath

1- Towned

-      پروین، لارنس (1374). روان‌شناسی شخصیت: نظریه و تحقیق. ترجمه محمدجعفر جوادی و پروین کدیور. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
-      خدیویزند،محمدمهدی(1394). پرخاشگریوناکامی،تهران : انتشاراتتربیت.خلعتبری،
-      خواستار، حمزه (1387). بررسی عوامل مؤثر‏ بر خودکارآمدی ملی در زمینه علم و فناوری برای تحقق اهداف چشم‌انداز. کارشناس ارشد ، مدیریت دولتی، دانشگاه تهران: دانشکده مدیریت.
-      ریو، جان مارشال (2011). انگیزش و هیجان. نقل از یحیی سیدمحمدی (1395). تهران: مؤسسه نشر ویرایش.
-      شفیع آبادی، عبدالله؛ ناصری، غلامرضا (1394). نظریه‏های مشاوره و روان‌درمانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
-      شولتز. دوان (1378).نظریه‌های شخصیت.نقل ازییوسفکریمیوهمکاران،چاپاول،تهران: ارسباران.
-      کریمی. یوسف (1370).روان‌شناسیشخصیت.تهران: پیامنور.
-      کریم زاده، منصوره(1380).بررسی رابطه مفهوم خود و خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان.کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.
-      مارشالریو. جان (1380).انگیزشوهیجان.نقل ازیحییسیدمحمدی،چاپسوم،تهران: ویرایش.
-      Banduras, A )1977(, Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change, Psychological Review, Vol. 84, No. 2, 191-215
-      Bandura, A. (1982). Self efficacy mechanism in human agency. American psychologist,37, 122-147.
-      Gatzke-Kopp LM1, Raine A, Loeber R, Stouthamer-Loeber M, Steinhauer SR.(2002). Serious delinquent behavior, sensation seeking, and electrodermal arousal. J Abnorm Child Psychol. 2002 Oct;30(5):47
-      Pajares , A. (2002). Overview of social cognitive theory and of self-efficacy. Retreived month day, year, from http://www.emory.edu/EDUCATION/mfp/eff.html.
-      Towned., W. (2007). A meta-analytically derived nomological network of procrastination.