بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان (مورد مطالعه: زنان 15-50 سال شهر یاسوج در سال 1396)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس آسیب‌شناسی دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی انتظامی استان ک وب ( نویسنده مسئول). anazary54@yahoo.com

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان شهر یاسوج در سال 1396 است. این پژوهش از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. هم‌چنین از نظر ماهیت و روش در دستۀ تحقیقات هم‌بستگی قرار می‌‌گیرد و به دلیل این‌که در فاصله زمانی معین انجام شده است، از نظر زمانی مقطعی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه زنان 15- 50 سال در شهر یاسوج است که مجموعاً 23214 نفر است؛ تعداد افراد نمونه پژوهش حاضر از طریق جدول مورگان 378 نفر انتخاب شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده بوده است. در این پژوهش از پرسش‌نامه‌ محقق‌ساخته استفاده شده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری ضریب هم‌بستگی پیرسون و آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس با استفاده از نرم‌افزار SPSS برای بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته استفاده شده است. یافته آزمون هم‌بستگی پیرسون و آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس نشان داد که بین مصرف رسانه با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. به این مفهوم که تغییرات در مصرف رسانه‌ای موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند؛ بدین معنی که افزایش مصرف رسانه‌ای با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است. بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت، تماشای برنامه‌های ماهواره، مطالعه مجلات خارجی، مطالعه مجلات داخلی، میزان تحصیلات وضعیت تأهل با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد. هم‌چنین بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما و بین استفاده از رادیو سن افراد با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه وجود ندارد.

بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان

(مورد مطالعه: زنان 15-50 سال شهر یاسوج در سال 1396)

میلاد علمداری،[1] هوشنگ محمدی،[2] زینب صالحی،[3] سید امیر نظری[4]

فصلنامه علمی - تخصصی دانش انتظامی کهگیلویه و بویر احمد

سال دهم، شماره اول(پیاپی 26)، بهار  1396

تاریخ دریافت: 10/02/1396

تاریخ پذیرش: 29/02/1396

از صفحه 23 تا 46

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان شهر یاسوج در سال 1396 است. این پژوهش از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. هم‌چنین از نظر ماهیت و روش در دستۀ تحقیقات هم‌بستگی قرار می‌‌گیرد و به دلیل این‌که در فاصله زمانی معین انجام شده است، از نظر زمانی مقطعی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه زنان 15- 50 سال در شهر یاسوج است که مجموعاً 23214 نفر است؛ تعداد افراد نمونه پژوهش حاضر از طریق جدول مورگان 378 نفر انتخاب شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده بوده است. در این پژوهش از پرسش‌نامه‌ محقق‌ساخته استفاده شده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری ضریب هم‌بستگی پیرسون و آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس با استفاده از نرم‌افزار SPSS برای بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته استفاده شده است. یافته آزمون هم‌بستگی پیرسون و آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس نشان داد که بین مصرف رسانه با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. به این مفهوم که تغییرات در مصرف رسانه‌ای موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند؛ بدین معنی که افزایش مصرف رسانه‌ای با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است. بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت، تماشای برنامه‌های ماهواره، مطالعه مجلات خارجی، مطالعه مجلات داخلی، میزان تحصیلات وضعیت تأهل با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد. هم‌چنین بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما و بین استفاده از رادیو سن افراد با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه وجود ندارد.

کلید واژه‌ها

مصرف رسانه، احساس امنیت، اینترنت، ماهواره.

مقدمه

مفهوم امنیت اجتماعی و احساس امنیت شهروندان، به‌عنوان عنصر کلیدی در دست‌یابی به اهداف پیش‌بینی شده، از اهمیت به‌سزایی برخوردار بوده و همیشه توجه جامعه‌شناسان و جرم‌شناسان را در پی داشته است. احساس امنیت شهروندان موجب بالا رفتن آسایش و رفاه آن‌ها و پذیرش انجام امور تعهد و مسئولیت خواهد شد. از سوی دیگر، گسترش استفاده از رسانه‌های جمعی در سال‌های اخیر و تأثیراتی که این رسانه‌ها بر جامعه دارند، ذهن بسیاری از پژوهشگران داخلی و خارجی را به‌خود مشغول داشته است (خواجه‌نوری و همکاران، 1392).

احساس امنیت را می‌توان در چهار بعد بیان کرد؛ امنیت مالی، امنیت جانی/ بهداشتی، امنیت جمعی/ گروهی، امنیت فکری. احساس امنیت مالی به احساس ثابت فرد برای داشتن و حفظ توانایی مالی در مقابل پیشامدهای ناگواری چون دزدی، کلاه‌برداری و... است. احساس امنیت جانی، احساس فرد برای حفاظت از سلامت و زندگی‌اش در مقابله با تهدیدات بیرونی اعم از دولتی، اجتماعی، محیطی و بهداشتی است که وجود و کیفیت سلامتی‌اش را به خطر می‌اندازد.

احساس امنیت جمعی به احساس فرد برای رفتن و گردش آزادانه در خیابان‌ها، پارک‌ها و مجالس اشاره دارد؛ به‌گونه‌ای که از سوی افراد و یا دیگر گروه‌های اجتماعی مورد تهدید و تعرض و سوءاستفاده قرار نگیرد. احساس امنیت فکری؛ به این نکته اشاره می‌کند که فرد در مقابل حوادث پیش بینی نشده زندگی روزمره و اعتماد به آینده دلخواه، احساس آرامش و امنیت خاطر داشته باشد (اسماعیل‌زاده و همکاران، 1392).

برسی تأثیرات مصرف رسانه بر جنبه‌های متفاوت زندگی اجتماعی همواره به‌عنوان موضوعی مهم در مطالعات رسانه‌ای مطرح بوده است. توانایی ذاتی وسایل ارتباطی در جریان‌سازی‌های فرهنگی و سیاسی، تأثیر آن‌ها بر شیوه‌های رفتاری و سلیقه‌های عمومی و جایگاه آن‌ها به عنوان منبعی اصلی و مسلط برای ارائه تصاویر ذهنی از واقعیت‌ها، ارزش‌ها و هنجارهای اجتماعی غیرقابل انکار است این وسایل ضمن اینکه به عنوان واسطه‌ها در روابط اجتماعی نقش خود را ایفا می‌کنند، قادرند در سطحی وسیع‌تر و مدت زمانی طولانی‌تر با مردم ارتباط برقرار کنند. تأثیر اولیه مدرسه، خانواده، مذهب و امثال آن را بر افراد تحت شعاع قرار دهند رسانه‌ها با توجه به توسعه کمی و کیفی که یافته‌اند در عمل می‌توانند هم فرصت و هم تهدیدی برای دوام و بقای اجتماع باشند که مفهوم امنیت و امنیت اجتماعی از جمله آن‌ها است. در خطر افتادن امنیت اجتماعی ذهن بسیاری از جامعه‌شناسان را به‌خود مشغول کرده است؛ مسئله‌ای که زیگمونت باومن آن را در شهرهای امریکایی (باومن، 1384)، ترزاکالدیرا در سائوپائولو در برزیل (باومن، 1384: 196) و گیدنز در انگلستان (گیدنز، 1387) مورد توجه قرار داده است.

رسانه‌ها تأثیر به‌سزایی بر تصویر کلی از جرم در جامعه دارند تا آن‌جا که تصورات و پندارهای موجود درباره جرم عمدتاً محصول رسانه‌ها است. رسانه‌ها معمولاً جرم را در قالب نوعی جرم خیابانی معرفی می‌کنند؛ مفهومی که با ایجاد رعب وحشت در میان افراد جامعه گره خورده است و خشونت رکن عمده آن است (سلیمی وداوری، 1380: 158) مطالعات انجام شده گویای آن است که اخبار و رویدادهای جنایی بخش عمده‌ای از محتوای تمامی رسانه‌های گروهی را به‌خود اختصاص داده است؛ برای مثال، تحلیل اخبار روزنامه‌ها نشان می‌دهد که اخبار جنایی حداقل 4 درصد، حداکثر 28 درصد و به طور متوسط 7 درصد از محتوای روزنامه‌ها را تشکیل می‌دهد. این نسبت در مورد رسانه‌های دیداری و شنیداری درصد متفاوتی بین 10 تا 13 درصد را بر اساس دوره‌های زمانی و محیط‌های جغرافیایی مختلف به‌خود اختصاص داده است (فرجیها، 1385: 58).

در جامعه جدید رسانه­های همگانی نقش مهمی در توسعه‌یافته فرهنگی دارند، از میان آن‌ها نقش رادیو تلویزیون از سایر رسانه­های همگانی بیشتر است. رادیو تلویزیون نظام فنی است که پیام­های فرهنگی و خبرها را پخش می­کند. پیام­های این رسانه­ها، بیشتر بازگوکننده وقایع تازه­ای است که خصلت گذرا دارد (احمدی و همکاران، 1392).

جوامع امروزی و مخصوصاً کلان­‌شهرها به سطوح بسیار بالایی از پیچیدگی رسیده­اند و هم­چنین درجه­ بالایی از تغییرات کوتاه­مدت و بلندمدت را تجربه می­کنند. افزایش مسافرت­ها و مهاجرت­ها، افزایش مداوم قیمت یا اجاره­های مسکن و عوامل اجتماعی دیگر باعث شلوغی محله­ها و جابه‌جایی­های مداوم بسیاری از افراد و خانواده­ها شده که به نوبة خود موجب عدم امکان به‌دست آوردن شناخت از همسایگان و هم محله­ای­ها شده است. از طرف دیگر، افزایش انواع جرم­ها و بزه‌کاری­ها از جمله: سرقت، کیف­قاپی، قتل و... از حالت یک پدیده­ اجتماعی ساده خارج شده و به شکل معضل اجتماعی در آمده است که نه‌تنها سلامتی و امنیت جامعه را به مخاطره می­اندازد، بلکه هزینه­های مالی و روحی زیادی را به شهروندان تحمیل می­کند و احساس عدم امنیت و ترس از جرم را به یکی از مشکلات اصلی افراد تبدیل کرده است (محسنی تبریزی و همکاران، 1390: 52).

 آزاد مکی و عالمی نیسی (1390) بیان کردند که گزارش­ها آمار انواع جرم از قبیل قتل، دزدی، تجاوز به عنف، کلاه­برداری و ... در طول سه دهه­ی اخیر رشد چشم‌گیری داشته­اند. از طرف دیگر، افزایش سریع و گسترده­ وسایل ارتباط جمعی و دسترسی نسبتاً آسان اکثر افراد جامعه به آن‌ها و در نتیجه اطلاع­یابی از مسائل مربوط به وقوع جرم و بزه‌کاری­ها باعث شده که احساس امنیت افراد در شهرها به شدت کاهش یابد (احمدی و همکاران، 1392: 14). با عنایت به این‌که احساس امنیت یکی از اساسی­ترین نیازهای اولیه­ی انسان است (مک لئود، 2014: 3) بدیهی است این سطح از ناامنی می‌تواند تأثیرات بسیار مخربی بر زندگی انسان­ها داشته باشد.

امروزه اکثر صاحب­نظران سیاسی، اقتصادی و اجتماعی را نظر بر این است که دستیابی به رشد و توسعه­ پایدار بدون مشارکت هدفمند گروه­های مختلف مردم از جمله زنان امکان­پذیر نیست. جامعه­ ایران نیز که در مسیر توسعه گام برمی­دارد، در کلیت جامعه و مخصوصاً کلان­شهرها، در سال­های اخیر شاهد افزایش حضور اجتماعی زنان در عرصه­های عمومی مانند دانشگاه­ها و محیط­های کاری بوده است (مرکز آمار ایران، 1390)، اما حضور زنان در صورتی اثر موردنظر را خواهد داشت که زنان از احساس امنیت کافی برخوردار باشند، ولی نتایج بسیاری از مطالعات که در شهرهای متفاوت انجام گرفته است، نشان می­دهد که احساس امنیت زنان در مقایسه با مردان در سطوح پایین­تری قرار دارد. (احمدی و حیدری، 1393: 31)

افراد مختلف با توجه به تنوع محیط پیرامونی، بینش متفاوتی از مقولة امنیت داشته و احساس امنیت را با توجه به نظام اقتصادی، نظام سلامت و تجربه‌های فردی ناامنی، متغیر دانسته و دلهرة ناشی از احساس ناامنی را بیشتر از لایه‌های عینی واقعی ناامنی وقوع جرم، در اذهان دارند (لیندستروم و دیگران، 2008: 1)

نکته حائز اهمیت در بحث امنیت این است که نیمی از قشر جامعه را زنان تشکیل می‌دهند و هم‌چنین امنیت­پذیرترین قشر جامعه چه در حیطه خانه- خیابان- محیط بیرون و غیره زنان هستند و از سوی دیگر با پیشرفت علم و فناوری نیز نباید رونق رسانه و مطبوعات را نادیده گرفت. از سویی رسانه‌های جمعی افزون بر اطلاعاتی که در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند تفسیر و تحلیل‌هایی نیز ارائه می‌دهند که به‌تدریج بخشی از نظام معرفتی افراد را تشکیل می‌دهند. این پژوهش با هدف بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان در شهر یاسوج انجام شد.

در عصر حاضر که به ارتباطات و اطلاعات معروف است. فناوری­های جهان ارتباطی و اطلاعات می­تواند تحولات فوق­العاده سیاسی، فرهنگی و اقتصادی قرن بیست و بکم را تسریع کند. در طول دهه­های اخیر به واسطه تغییر و تحولات در کیفیت و ماهیت جرایم و بروز ناامنی از یک­سو نقش روزافزون رسانه­های جمعی به‌عنوان عامل و بازیگر اصلی در زندگی اجتماعی از دیگر سو، میزان احساس امنیت را شکل می­دهند. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان در بین زنان شهر یاسوج در سال 1396 است و از آن‌جا که جامعه با پیشرفت روزافزون درگیر مسائل گسترده می‌شود و زنان نیمی از اعضای جامعه را تشکیل می‌دهند و در جامعه زندگی می‌کنند، مباحث متعددی مطرح می‌شود که از جمله آن‌ها احساس امنیت است که هر روز نمود بیشتری در جامعه پیدا می‌کند که محقق در این پژوهش درصدد بررسی آن می‌باشد.

ضرورت و اهمیت پژوهش

رسانه‌های جمعی خصوصاً تلویزیون نقش بدیعی در اثرگذاری بر افکار، ادراکات، نگرش‌ها و نیز رفتار افراد جامعه دارند. رسانه‌های جمعی به‌عنوان یکی از عوامل مهم اجتماعی کردن هستند و قشر جوان در این بین بسیار حائز اهمیت است و از طرفی با گسترش روزافزون زیرساخت‌های الکترونیکی در دنیا و متعاقب آن در کشور، بعد مجازی به منزله بعد جدیدی به سایر ابعاد اضافه شده است؛ به‌گونه‌ای که برخی متخصصان فضای سایبری را مکمل فضای ظاهری یا واقعی می‌دانند (اسماعیل‌زاده و همکاران، 1392).

رویکردهای گوناگونی در مورد اهمیت و اولویت امنیت وجود دارد. آبراهام مازلو در رده­بندی نیازهای انسان، امنیت را، پس از نیازهای زیستی یا فیزیولوژیک، دومین نیاز اساسی و پایه­ای انسان دانست که اگر و تا زمانی­که این نیاز، بنا به دلایل گوناگون به اندازه و به صورت رضایت­بخش برآورده نشود نیازهای بعدی را که بیشتر حالتی انسانی دارند، دچار اختلال می­کند (مک لئود، 2014: 4).

 آنتونی گیدنز ادعا می­کند که نیاز به داشتن احساس امنیت یا پرهیز از اضطراب در روابط اجتماعی، نه یک پدیده­ شناختی، بلکه یک پدیده­ عاطفی است که در ناخودآگاه انسان ریشه دارد و او آن ­را «امنیت وجودی» می­نامد (گیدنز، 1384: 110) و به وضعیت ذهنی راحت و مناسبی اشاره دارد که در آن فرد، در محیطی آشنا و به‌همراه افراد دیگر که تهدیدی برای او به‌وجود نمی­آورند، به فعالیت­­های معمولی خود می‌پردازد؛ یعنی زمانی­که فرد بتواند بدون مزاحمت یا ترس از دیگران کار وظایف خود را انجام دهد، دارای امنیت می­باشد (چلپی، 1385).

امنیت از جمله پدیده‌های مهم و شایان ذکر است که از نیازها و ضرورت‌های اساسی و پایه‌های فرد و جامعه به‌شمار می‌رود و فقدان یا اختلال در آن پیامدها و بازتاب‌های نگران‌کننده و خطرناکی به دنبال دارد (ترابی وگودرزی، 1383: 32)؛ به‌طوری که با زوال آن آرامش خاطر انسان از بین می‌رود و اضطراب و ناآرامی جای آن را می‌گیرد. مرتفع شدن بسیاری از نیازهای آدمی نیز در گرو تأمین امنیت است؛ به‌طوری که مازلو نیز در سلسله‌مراتب نیازها احساس امنیت را بلافاصله پس از ارضای نیازهای اولیه می‌داند (کاهه، 1384: 133)

امنیت اجتماعی هر جامعه از مهم‌ترین نیازهای آن جامعه به‌شمار می‌رود. امنیت از دو بعد عینی و ذهنی برخوردار است. بعد عینی امنیت، بیرونی و ملموس می‌باشد، اما بعد ذهنی آن که تحت عنوان احساس امنیت شناخته می‌شود درونی و ادراکی است. احساس امنیت ارتباطی نزدیک با آرامش روانی دارد و یکی از مؤلفه‌های رفاه اجتماعی تلقی می‌شود (مهاجرانی و همکاران، 1394).

از آن‌جا که زنان امروزه هم‌پای مردان به کار و فعالیت پرداخته و بیشترین وقت خود را در خارج از منزل به سر می‌برند در نتیجه امکان مواجهه با آسیب‌های اجتماعی برای آن‌ها افزایش یافته است؛ از این‌رو چنین به نظر می‌رسد که بحث امنیت اجتماعی زنان بیش از پیش اهمیت یافته و به‌واسطه پایین بودن میزان امنیت زنان نسبت به مردان جدی‌تر مورد بحث قرار می‌گیرد و بر اساس یافته‌های تحقیقات مختلف احساس ناامنی زنان در مراکز شهرها که حلقه تعاملات اجتماعی گسترده‌تر است، نسبت به شهرهای کوچک که محدودیت کافی برای مقابله با ناامنی ایجاد می‌کند محسوس‌تر است و از طرف دیگر رسانه‌ها نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در احساس امنیت زنان چه در بعد فیزیکی و چه در بعد روانی و غیر فیزیکی ایفا می‌کنند و هر روزه شاهد پیشرفت و تأثیرات چشم‌گیر آن‌ها هستیم و بنابراین در مورد شهر یاسوج که از سویی به‌عنوان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد در کشور بوده و از سوی دیگر هنوز بیشتر بافت سنتی خود را حفظ کرده است، یکی بحث امنیت در آن بسیار حائز اهمیت است و دیگری عوامل تأثیرگذار بر امنیت در آن قابل بررسی است.

تعاریف احساس امنیت

1. امنیت در فرهنگ لغت دهخدا به معنای بی‌خوفی و امن، بی‌بیمی و ایمنی، ایمن شدن و در امان بودن است.

2. فرهنگ اکسفورد، امنیت را شرایطی که در آن موجودی در معرض خطر نبوده یا از خطر محافظت می‌شود تعریف می‌کند.

3. مولار (2000): امنیت به سه شکل ملی، انسانی و اجتماعی وجود دارد که پاسخ پرسش اساسی امنیت برای چه کسی یا به بیان دیگر هدف مرجع امنیت در هر یک از این اشکال متفاوت است و بر اساس تفاوت در مراجع امنیت، تهدیدها نیز متفاوت خواهند بود. مرجع در امنیت ملی، دولت است؛ در امنیت اجتماعی، گروه‌های اجتماعی و در امنیت انسانی، تک تک افرادند. (نویدنیا، 1382: 56)

4: رابرت ماندل: امنیت شامل تعقیب روانی و مادی ایمنی است و اصولاً یکی از مسئولیت‌های حکومت این است که از بقای خود نظام شهروندی و شیوه زندگی شهروندان خود در مقابل تهدیدهای مستقیم خارجی محافظت کند. (زیویار و شهریار، 1394: 65)

در جوامع امروزی عوامل متعددی احساس امنیت اجتماعی را به خطر می‌اندازد و از جمله این‌ها جهانی شدن و فردی شدن است که البته این جهانی شدن در غالب رسانه‌ها این مسئله را موجب می‌شود. در این میان اینترنت و تلویزیون از مهم‌ترین این رسانه‌ها می‌باشد؛ به‌طوری که می‌توان هویت و فرهنگ را در محیط‌های رسانه‌ای از جمله اینترنت، تلویزیون، رادیو به‌طور واضح مشاهده کرد، به‌گونه‌ای که رسانه‌ها ابزاری هستند که به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم به شکل تدریجی یا سریع بر روی هنجارها، ارزش‌ها، فرهنگ و هویت افراد تأثیر می‌گذارد می‌تواند عامل خطری برای امنیت هویتی، فرهنگی و اجتماعی باشد.

بک[5] نیز هم‌سو با گیدنز[6] با مطرح کردن و تحلیل وضعیت بیم و مدرنیزاسیون به مفهوم امنیت توجه نشان داده و معتقد است فردی شدن که در نتیجه جهانی شدن به‌وجود آمده، یکی از علت‌های ناامنی است. به‌طور کلی از دیدگاه گیدنز زیستن در دنیای متجدد کنونی، زیستن در محیطی اکنده از شانس و خطرهای احتمالی است که این‌ها از ملازمان اجتناب‌ناپذیر نظامی منعطف به تسلط بر طبیعت و ساختن و پرداختن تاریخ در پرتو تابندگی‌هاست در چنین نظامی سرنوشت و تقدیر نقشی بر عهده ندارد و گردش امور نظام بر اساس راه و رسمی صورت می‌گیرد که گیدنز آن را کنترل آشکار دنیای طبیعی به‌وسیله آدمیان می‌نامد. در جامعه‌ای که از گذشته مرخصی می‌گیرد روش‌های سنتی را کنار می‌نهد و درها را به روی آینده‌ای مسئله‌زا و ابهام‌آلود می‌گشاید و مفهوم خطر کردن جایگاهی مرکزی می‌یابد (گیدنز، 1387: 160-157). خطرهای پراهمیت تشکیل‌دهنده بخش ویژه‌ای از حال و هوای مخاطره‌آمیز دوران تجدد کنونی است که به سبب تحول مداوم دانش‌های بشری و تعمیم سریع نظام‌های کارشناسی گسترده نفوذ خود را به سرعت افزایش می‌دهند (همان، 176).

بنابراین مطابق با دیدگاه گیدنز می‌توان نتیجه گرفت که رسانه‌ها از جمله مظاهر جامعه مدرن امروزی هستند که علاوه بر مزایای غیرقابل انکار آن‌ها در بسیاری از موارد امنیت وجودی را به خطر می‌اندازند و تا حدی سبب تقویت محیط مخاطره‌آمیز و به تبع آن کاهش احساس امنیت اجتماعی می‌شوند.


 

اهداف پژوهش

§           هدف اصلی پژوهش

-     بررسی رابطه بین مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج.

§           اهداف فرعی

1- بررسی رابطه بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

2- بررسی رابطه بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

3- بررسی رابطه بین تماشای برنامه‌های ماهواره با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

4- بررسی رابطه بین استفاده از رادیو با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

5- بررسی رابطه بین مطالعه مجلات خارجی با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

6- بررسی رابطه بین مطالعه مجلات داخلی با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

7- بررسی رابطه بین سن با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

8- بررسی بین میزان تحصیلات با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج؛

9- بررسی وضعیت تأهل با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج.

پیشینه پژوهش

مهاجرانی و همکاران، (1394) در پژوهشی به بررسی عوامل مؤثر بر امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان پرداختند و نشان دادند که احساسی امنیت در گروه‌های اجتماعی متفاوت به یک اندازه نیست. با مطالعه و بررسی تحقیقات صورت گرفته در ‏خصوص این مسئله مشاهده شد که مهاجرت، بیکاری، بالا رفتن سن ازدواج و فضای بی‌دفاع شهری از عوامل تأثیرگذار بر امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان محسوب می‌شوند.

خواجه‌نوری و کاوه (1392)، در مطالعه «رابطه بین مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت اجتماعی» با به‌کارگیری یک نمونه 382 نفری از زنان 25-15 ساله شهر سنندج به این نتیجه رسید که 6/36 درصد زنان دارای احساس امنیت پایین،4/ 50 درصد زنان دارای احساس امنیت متوسط و تنها 9/12 درصد زنان دارای احساس امنیت بالا بوده‌اند. آن‌ها هم‌چنین دریافتند که استفاده از تلویزیون داخلی و رادیوی داخلی بیشترین تأثیر را بر احساس عدم امنیت آن‌ها داشته است.

کرمی خلاری (1392)، در پژوهشی به بررسی رابطه میزان مصرف رسانه و احساس امنیت اجتماعی زنان شهر تهران در این پژوهش از پرسش‌نامه استفاده شده است که نمونه این پژوهش زنان دو گروه سنی 29-25 ساله و 34-30 ساله به حجم نمونه 383 نفر است که در این پژوهش میزان مصرف رسانه کمتر از حد متوسط و احساس امنیت اجتماعی در بین زنان بالاتر از حد متوسط است. سن با میزان مصرف رسانه رابطه منفی دارد. میزان مصرف رسانه در بین مناطق زنان ساکن مرکز شهر بالاتر از سایر مناطق بوده است و میزان مصرف رسانه به تفکیک اشتغال، تحصیلات وضعیت تأهل دارای تفاوت معناداری است. رابطه مثبت بین میزان مصرف رسانه با احساس امنیت اجتماعی ناشی از عوامل مختلفی چون سن، اشتغال و تحصیلات است.

محمدی و مرادی پادوک (1392)، در پژوهش خود با نام «بررسی احساس امنیت زنان در مناطق مختلف شهری: نمونه­ موردی مناطق 5 و 13 اصفهان»، با به‌کارگیری یک نمونة 200 نفری، امنیت زنان اصفهان را در دو منطقه­ پنج و سیزده که از لحاظ اجتماعی و اقتصادی متفاوت بودند، مورد بررسی قرار دادند. متغیر امنیت در سه بعد امنیت اجتماعی، امنیت کالبدی و امنیت عمومی مورد سنجش قرار گرفت؛ نتایج پژوهش نشان داد که در میزان امنیت زنان دو منطقه­ مورد بررسی، تفاوت معناداری وجود دارد و منطقهی 5 از لحاظ ابعاد مورد بررسی نسبت به منطقهی 13 در سطح بالاتری قرار دارد، به‌صورتی­که میانگین کلی شاخص امنیت اجتماعی در منطقه­ پنج 31/3 و منطقه­ سیزده 28/2، امنیت کالبدی 3/53 و 2/89 و امنیت عمومی 3/89 و 3/44 بود که نشان از اختلاف و تفاوت میزان امنیت در مناطق مورد مطالعه است.

احمدی و همکاران (1392)، در مقاله­ای با عنوان «بررسی رابطه­ مصرف رسانه­ای و ترس از جدم در شهر کرج»، با به‌کارگیری یک نمونه­ 405 نفری از میان شهروندان 18 سال به بالا، به این نتیجه رسیدند که به‌طور متوسط بیش از 3/93 درصد افراد در گروه­های مختلف با توجه به متغیرهای جمعیت شناختی، در بحث ترس از جرم دارای میانگین متوسط به بالا بوده­اند آن‌ها هم­چنین دریافتند که رابطه­ مستقیم و مثبتی بین میزان تماشای تلویزیون (داخلی و خارجی) و میزان مطالعه­ مطبوعات با ترس از جرم وجود دارد

مختاری و همکاران (1391)، در مطالعه­ خود درباره­ عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهر یاسوج، با به‌کارگیری یک نمونه­ 380 نفری از افراد 18 سال به بالا، به این نتیجه رسیدند که میزان احساس امنیت شهروندان یاسوج از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. متغیرهای سن، تأهل، قومیت، پایگاه اجتماعی – اقتصادی، میزان دینداری، اعتماد اجتماعی، نگرش نسبت به عملکرد پلیس و میزان احساس امنیت شهروندان یاسوج رابطه­ای معنادار وجود داشت. متغیر اعتماد اجتماعی بیشترین (32 درصد) سهم را در تبیین میزان احساس امنیت داشت. تمامی متغیرهای مستقل توانایی تبیین 7/41 درصد واریانس متغیر وابسته را دارا بودند. جالب توجه است که هر چند میزان احساس امنیت زنان کمتر از مردان بود ولی در تحلیل واریانس نهایی، متغیر جنسیت جزو متغیرهای اثرگذار نبود.

احمدی و اسماعیلی (1389)، در مقاله‌ای با عنوان «سنجش احساس امنیت زنان مبتنی بر عوامل چندبعدی و میان رشته‌ای در شهر مشهد» به پژوهش پرداخته‌اند. در این پژوهش میانگین احساس امنیت اجتماعی زنان شهر مشهد در یک طیف پنج‌وجهی 40/2 بوده است که از نمره متوسط پایین‌تر بوده است. در برسی عوامل مؤثر بر تحلیل رگرسیون چندمتغیره، مهم‌ترین عوامل مؤثر به‌ترتیب اهمیت عبارت بودند از استفاده از وسایل ارتباط جمعی، نگرش به حجاب، طراحی شهری، تصور فرد از خود و حمایت اجتماعی که متغیر آخر دارای رابطه معکوس با متغیر وابسته بوده است. این عوامل توانسته‌اند 54/0 واریانس متغیر وابسته پژوهش را تبیین کند.

لایندستروم و همکاران (2003)، در مطالعه‌ای به بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر احساس ناامنی در محله اقدام کردند. جمعیت آماری پژوهش را افراد 80-30 سال شهر مالمو سوئد تشکیل داده‌اند و حجم نمونه در آن 5600 نفر در نظر گرفته شده است و میزان مشارکت در این پیمایش 71 درصد بود. در این مطالعه سرمایه اجتماعی با توجه به عوامل فردی و محله‌ای سنجیده شده است و منظور از عوامل محلی شرکت در انتخابات شهری بوده است. نتایج نشان داد که عوامل 2/7 درصد از کل واریانس احساس ناامنی افراد محل‌ها را تبیین می‌کند؛ این تأثیر با وارد کردن عوامل فردی در مدل کاهش یافته و به 7/0 درصد می‌رسد. در نهایت با حذف عوامل فردی، سرمایه اجتماعی با توجه به مشارکت در انتخابات سنجیده شد و توانست تا حد زیادی 2/7 درصد احساس ناامنی افراد را تبیین کند.

پانیک 1(2009)، در مقاله‌ای با عنوان «امنیت اجتماعی» به بررسی این مقوله از دیدگاه مکتب کوپنهاگن2 می‌پردازد و می‌گوید: در دهه 2009 نظریه‌پردازان این مکتب باب جدیدی را در مطالعات امنیت اجتماعی گشودند. پیش از آن‌که این مفهوم صرفاً در مطالعات نظامی به‌کار برده ‌شوند؛ اما آن‌ها این مفهوم را گسترش دادند و در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و محیطی استفاده کردند. پنج سطح اصلی تحلیل کوپنهاگن عبارتند از: نظام بین‌المللی، خرده نظام بین‌المللی، واحد، خرده واحد و فرد.

فرناندز 3(2002) در پژوهشی به ارزیابی تأثیرات خاص فرهنگ رسانه جهانی و پست مدرنیسم بر هویت اجتماعی دانش‌آموزان دبیرستانی امریکایی-مکزیکی پرداخته است. از نتایج این پژوهش این است که عناصر رسانه و پست مدرنیسم هویت قومی و اجتماعی دانش‌آموزان امریکایی –مکزیکی را منسجم می‌کند و از طرف دیگر تولیدات مصرفی متعددی که دانش‌آموزان به‌کار می‌گیرند. صرفاً برای استفاده، تفریح و سرگرمی است، نه برای منزلت و پایگاه.


 

فرضیه‌های پژوهش

فرضیه اصلی

-     بین مصرف رسانه ای و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.

فرضیه‌های فرعی

  1. بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  2. بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  3. بین تماشای برنامه‌های ماهواره و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  4. بین استفاده از رادیو و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  5. بین مطالعه مجلات خارجی و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  6. بین مطالعه مجلات داخلی و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  7. بین سن و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  8. بین میزان تحصیلات و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.
  9. بین وضعیت تأهل و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.

 

 

روش‌شناسی پژوهش

این پژوهش از لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. هم‌چنین از نظر ماهیت و روش در دستۀ تحقیقات هم‌بستگی قرار می‌‌گیرد و به دلیل این‌که در فاصله زمانی معین انجام شده است، از نظر زمانی مقطعی می‌باشد.

جامعه آماری

جامعه آماری عبارت است از کلیه عناصر یا افرادی که در یک مقیاس جغرافیایی (جهانی یا منطقه‌ای) دارای یک یا چند صفت مشترک باشند. جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه زنان 15- 50 سال در شهر یاسوج است که مجموعاً 23214 نفر است.

روش نمونه­گیری و تعیین حجم نمونه

در این پژوهش با توجه به این‌که حجم جامعه مورد  مطالعه23214 نفر بود، از جدول مورگان تعداد 378 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شد و از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شد.

روش جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات

گردآوری داده‌ها در پژوهش باید با توجه به اهداف تحقیق، روش پژوهش و خصوصیات نمونه انتخاب شده صورت می‌گیرد؛ بنابراین برای جمع­آوری داده‌های مورد نیاز این پژوهش از روش‌های گوناگون استفاده شده است. این روش‌ها در دو طبقه­بندی مختلف جای گرفته است که عبارت است از:

روش کتابخانه‌ای

در این پژوهش برای جمع‌آوری اطلاعات برای پی‌ریزی مبانی کلی پژوهش هم‌چون تعریف مفاهیم کلیدی، طرح ضرورت‌ها، بیان کاربرد‌ها و تشریح اهمیت آن از مطالعات کتابخانه‌ای مانند مطالعات مقالات فارسی و لاتین و کتب فارسی و لاتین در زمینه متغیرهای پژوهش و پایان‌نامه‌های مشابه در این زمینه و منابع اینترنتی و سمینارها استفاده شده است.


 

روش میدانی

در این زمینه از ابزارهایی مانند مشاوره و مصاحبه با خبرگان در زمینه طراحی پرسش‌نامه و تجزیه‌وتحلیل آن استفاده شده است. در پژوهش حاضر، ابزار اصلی سنجش، پرسش­نامه است که یکی از ابزارهای رایج پژوهش و روش مستقیم برای کسب داده‌های پژوهش است.

برای سنجش متغیرها از دو پرسش­نامه استفاده شده است. پرسش­نامه شامل دو بخش سؤالات عمومی (جنسیت و مدرک تحصیلی، میزان سابقه خدمت و وضعیت تأهل) و سؤالات تخصصی می­باشد. در این پژوهش از پرسش‌نامه‌ محقق‌ساخته استفاده شده است.

روش تجزیه‌وتحلیل داده­ها

به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری مختلفی استفاده می‌شود. به‌منظور ارائه تفسیر مناسبی از داده‌ها ابتدا با استفاده از تحلیل‌های توصیفی به بررسی جامعه آماری مورد مطالعه پرداخته می‌شود. پس از بررسی توصیفی جامعه آماری پژوهش با استفاده از روش‌های استنباطی به تجزیه‌وتحلیل آماری اطلاعات به‌دست‌آمده برای آزمون فرضیه‌ها مبادرت می‌شود. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری ضریب هم‌بستگی پیرسون و آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس با استفاده از نرم­افزار SPSS برای بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته استفاده شده است.

تجزیه و تحلیل یافته‌ها

فرضیه اصلی:

بین بررسی رابطه بین مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره یک، ضریب هم‌بستگی پیرسون برابر با 145/0- است و سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 کمتر به‌دست آمده، بنابراین بین مصرف رسانه‌ای با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد (05/0>p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد می‌شود و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. بنابراین فرضیه اصلی پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد. به این مفهوم که تغییرات در مصرف رسانه‌ای موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند؛ بدین معنی که افزایش مصرف رسانه‌ای با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است.

جدول شماره 1: آزمون هم‌بستگی بین مصرف رسانه‌ای با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

145/0-

021/0

378

رابطه دارد

معکوس

فرضیه فرعی اول:

بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره دو، ضریب هم‌بستگی پیرسون برابر با 251/0 است و سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 کمتر به‌دست آمده، بنابراین بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد (05/0>p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد می‌شود و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. بنابراین فرضیه فرعی اول پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد.

جدول شماره 2: آزمون هم‌بستگی بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

251/0-

001/0

378

رابطه دارد

معکوس

فرضیه فرعی دوم:

بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره سه که سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 بیشتر به‌دست آمده، بنابراین بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما با احساس امنیت زنان هیچ رابطه معنی‌داری وجود ندارد (05/0<p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد نمی‌شود و رابطه بین این دو متغیر معنی‌دار نیست. بنابراین فرضیه فرعی دوم پژوهش تأیید نمی‌شود.

جدول شماره 3: آزمون هم‌بستگی بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

041/0-

105/0

378

رابطه ندارد

-

فرضیه فرعی سوم:

 بین تماشای برنامه‌های ماهواره با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره چهار، ضریب هم‌بستگی پیرسون برابر با 479/0- است و سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 کمتر به‌دست آمده، بنابراین بین تماشای برنامه‌های ماهواره با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد (05/0>p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد می‌شود و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. بنابراین فرضیه فرعی سوم پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد. به این مفهوم که تغییرات در تماشای برنامه‌های ماهواره موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند؛ بدین معنی که افزایش تماشای برنامه‌های ماهواره با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است.

جدول شماره 4: آزمون هم‌بستگی بین تماشای برنامه‌های ماهواره با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

479/0-

000/0

378

رابطه دارد

معکوس

فرضیه فرعی چهارم:

 بین استفاده از رادیو با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره پنج که سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 بیشتر به‌دست آمده، بنابراین بین استفاده از رادیو با احساس امنیت زنان هیچ رابطه معنی‌داری وجود ندارد (05/0<p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد نمی‌شود و رابطه بین این دو متغیر معنی­دار نیست؛ بنابراین فرضیه فرعی چهارم پژوهش تأیید نمی‌شود.


 

جدول شماره 5: آزمون هم‌بستگی بین استفاده از رادیو با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

0121/0-

281/0

378

رابطه ندارد

-

فرضیه فرعی پنجم:

 بین مطالعه مجلات خارجی با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره شش، ضریب هم‌بستگی پیرسون برابر با 259/0- است و سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 کمتر به‌دست آمده، بنابراین بین مطالعه مجلات خارجی با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد (05/0>p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد می‌شود و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. بنابراین فرضیه فرعی پنجم پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد. به این مفهوم که تغییرات در مطالعه مجلات داخلی موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند؛ بدین معنی که افزایش مطالعه مجلات خارجی با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است.

جدول شماره 6: آزمون هم‌بستگی بین مطالعه مجلات خارجی با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

259/0-

000/0

378

رابطه دارد

معکوس

فرضیه فرعی ششم:

 بین مطالعه مجلات داخلی با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره هفت، ضریب هم‌بستگی پیرسون برابر با 621/0 است و سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 کمتر به‌دست آمده، بنابراین بین مطالعه مجلات داخلی با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد (05/0>p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد می‌شود و رابطه بین این دو متغیر مستقیم است. بنابراین فرضیه فرعی ششم پژوهش مورد تأیید قرار می‌گیرد. به این مفهوم که تغییرات در مطالعه مجلات داخلی موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف مثبت (افزایشی) سیرمی‌کند؛ بدین معنی که افزایش مطالعه مجلات داخلی با افزایش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که مثبت بودن ضریب هم‌بستگی دلیل افزایشی بودن این رابطه است.

جدول شماره 7: آزمون هم‌بستگی بین مطالعه مجلات داخلی با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

621/0

002/0

378

رابطه دارد

مستقیم

فرضیه فرعی هفتم:

 بین سن با احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

بر اساس نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی در جدول شماره هشت که سطح معنی‌داری آزمون از 05/0 بیشتر به‌دست آمده، بنابراین بین سن با احساس امنیت زنان هیچ رابطه معنی‌داری وجود ندارد (05/0<p)؛ بنابراین فرضیه صفر رد نمی‌شود و رابطه بین این دو متغیر معنی­دار نیست. بنابراین فرضیه فرعی هفتم پژوهش تأیید نمی‌شود.

جدول شماره 8: آزمون هم‌بستگی بین سن با احساس امنیت زنان

آماره هم‌بستگی

مقدار ضریب هم‌بستگی

سطح معنی‌داری

تعداد

وجود رابطه

نوع رابطه

پیرسون

052/0-

15/0

378

رابطه ندارد

-

فرضیه فرعی هشتم:

 بین میزان تحصیلات و احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

با توجه به نتایج جدول شماره دَه که سطح معنی‌داری حاصل از آزمون لون، 255/0 به‌دست آمده است و این مقدار بیشتر از 05/0 است، می‌توان آزمون مقایسه میانگین‌ها را با فرض مساوی بودن واریانس‌ها در سه گروه مختلف زنان با میزان تحصیلات متفاوت انجام داد، با توجه به این‌که سطح معنی‌داری آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه برابر با 001/0 به‌دست آمده و این مقدار از 05/0 کمتر است، می‌توان نتیجه گرفت که از لحاظ آماری در سطح 05/0 تفاوت معنی‌داری بین احساس امنیت زنان با میزان تحصیلات متفاوت وجود دارد، به‌عبارت دیگر بین احساس امنیت زنان با میزان تحصیلات رابطه معنی‌داری وجود دارد. با توجه به میانگین‌های به‌دست آمده در جدول شماره نُه واضح است که زنان با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر نسبت به سایر زنان دارای احساس امنیت بیشتری هستند. بنابراین فرضیه فرعی هشتم پذیرفته می‌شود.

جدول شماره 9: آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس برای عامل احساس امنیت زنان

گروه‌ها

تعداد

میانگین

انحراف استاندارد

احساس امنیت زنان

کاردانی

161

73/3

33/0

کارشناسی

167

60/3

37/0

کارشناسی ارشد و بالاتر

50

04/4

09/0

مجموع

378

 

 

جدول شماره 10: آزمون لون و آزمون anova برای عامل احساس امنیت زنان

 

آزمون لون برای برابری میانگین‌ها

آزمون Anova برای برابری میانگین‌ها

 

آماره لون

سطح معناداری

آماره F

سطح معناداری

 
 

احساس امنیت زنان

215/1

255/0

022/28

001/0

 

فرضیه فرعی نهم:

بین وضعیت تأهل و احساس امنیت زنان رابطه معنی‌داری وجود دارد.

با توجه به نتایج جدول شماره دوازده که سطح معنی‌داری حاصل از آزمون لون، 452/0 به‌دست آمده است و این مقدار بیشتر از 05/0 است، می‌توان آزمون مقایسه میانگین‌ها را با فرض مساوی بودن واریانس‌ها در سه گروه مختلف زنان با وضعیت تأهل متفاوت انجام داد، با توجه به این‌که سطح معنی‌داری آزمون آنالیز واریانس یک‌طرفه برابر با 002/0 به‌دست آمده و این مقدار از 05/0 کمتر است، می‌توان نتیجه گرفت که از لحاظ آماری در سطح 05/0 تفاوت معنی‌داری بین احساس امنیت زنان با وضعیت تأهل متفاوت وجود دارد، به‌عبارت دیگر بین احساس امنیت زنان و وضعیت تأهل رابطه معنی‌داری وجود دارد. با توجه به میانگین‌های به‌دست آمده در جدول شماره یازده واضح است که زنان متأهل دارای بیشترین احساس امنیت هستند و هم‌چنین زنان مطلقه دارای کمترین احساس امنیت هستند؛ بنابراین فرضیه فرعی نهم پذیرفته می‌شود.

جدول شماره 11:  آزمون لون و آزمون تحلیل واریانس برای عامل احساس امنیت زنان

گروه‌ها

تعداد

میانگین

انحراف استاندارد

احساس امنیت زنان

مجرد

135

64/3

30/0

متأهل

236

76/3

39/0

مطلقه

7

40/3

14/0

مجموع

378

 

 

 

جدول شماره 12:  آزمون لون و آزمون anova برای عامل احساس امنیت زنان

 

آزمون لون برای برابری میانگین‌ها

آزمون Anova برای برابری میانگین‌ها

 

آماره لون

سطح معناداری

آماره F

سطح معناداری

 
 

احساس امنیت زنان

821/0

452/0

020/6

002/0

 

نتیجه‌گیری

هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش مصرف رسانه بر احساس امنیت زنان در شهر یاسوج در سال 1396 بود. تفسیر و نتایج پژوهش با توجه به نتایج هر یک از فرضیه‌ها در زیر ارائه می‌شود. با استفاده از ضریب هم‌بستگی پیرسون، معنی­دار بودن رابطه بین مصرف رسانه‌ای با احساس امنیت زنان بررسی شد. نتایج نشان داد که بین مصرف رسانه با احساس امنیت زنان رابطه وجود دارد و رابطه بین این دو متغیر معکوس است. به این مفهوم که تغییرات در مصرف رسانه‌ای موجب تغییرات در احساس امنیت زنان است و به طرف منفی (کاهشی) سیر می‌کند، بدین معنی که افزایش مصرف رسانه‌ای با کاهش احساس امنیت زنان همراه است و بالعکس که منفی بودن ضریب هم‌بستگی دلیل کاهشی بودن این رابطه است. بین میزان و سابقه استفاده از اینترنت، تماشای برنامه‌های ماهواره، مطالعه مجلات خارجی، مطالعه مجلات داخلی، میزان تحصیلات وضعیت تأهل با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه معنی‌داری وجود دارد همچنین بین تماشای برنامه‌های تلویزیون صدا و سیما و بین استفاده از رادیو سن زنان با احساس امنیت زنان در شهر یاسوج رابطه وجود ندارد. نتایج این پژوهش با نتایج مطالعات خواجه‌نوری و کاوه (1392) کرمی خلاری (1392)، احمدی و اسماعیلی (1388) پانیک (2009) نیز هم‌خوانی دارد.

به‌طور کلی می­توان گفت رسانه‌ها و فناوری­های ارتباطی جدید در شکل­دهی به هویت و فرهنگ، به منابع اصلی و مسلط تبدیل شده­اند. فرهنگ دیجیتال رسانه­های جدید بر ذوق، سلیقه، امنیت، الگوهای ارتباطی و نیز نیازها، ارزش­ها و هنجارها تأثیر گذاشته است. اگر تا یک دهۀ گذشته فرهنگ­ها و خرده‌فرهنگ­های افراد حول مصرف، به‌ویژه در عرصه­های مربوط به پوشش و لباس و موسیقی متمرکز بود، در حال حاضر فناوری­های ارتباطی تعاملی و مجازی، به‌ویژه ‌اینترنت، الزامات جدی را برای خرده‌فرهنگ­های زنان و افراد جامعه پدید آورده­اند که از آن جمله می­توان به تقویت فردیت، استقلال عمل و انتخاب­گری، سیال و متکثر ساختن هویت، خصوصی کردن دنیای زندگی، ایجاد تمایز و ارزشمند ساختن آن و اهمیت یافتن فزاینده شیوه زندگی ‌اشاره کرد. استفاده از رسانه به‌ویژه کاربران از اینترنت به دلیل جدید بودن فضای مجازی و شور و اشتیاق آن‌ها در جهت کشف محیط جدید باشد، اما نکته مهم‌تر این است که استفاده از زیاد از رسانه‌ها ممکن است به دلیل عدم تأمین نیازهای گوناگون افراد در دنیای واقعی باشد. این مسئله تأمل‌برانگیز است. رسانه‌ها در پی ایجاد نیاز و سرگرمی به افراد سبب شده‌اند که بحث امنیت و احساس امنیت مطرح شود.

بنابراین می­توان این‌گونه بیان کرد که رسانه‌های جمعی نمود بسیاری در زندگی افراد ایجاد کرده‌اند و افراد هر روزه بیشتر و بیشتر از پیش با آن‌ها در ارتباط هستند. به‌ویژه‌ اینترنت و ماهواره که مرزهای موجود فرهنگی و اجتماعی را می­شکند و قلمروی جدید خلق می­کند که فارغ از هنجارهای سنتی گذشته است. این ابزار با حضورش فضای ارتباطات مجازی را گسترش داده و ارتباط آنرا به سمت شیوه­ای جدید هدایت می­کند. با توجه به نتایج پژوهش حاضر بین مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت رابطه معنادار وجود دارد. مصرف رسانه‌ای می‌تواند بر احساس امنیت تأثیر گذارد می‌توان نتیجه گرفت با استفاده درست از رسانه‌های جمعی احساس امنیت را در جامعه‌ ایجاد و تحکیم بخشیم. در کل، اجرای پژوهش‌های گسترده‌تر در راستای روشن شدن تأثیرات مصرف رسانه‌ای مفید و مهم به ‌نظر می‌رسد. با توجه به نتایج این پژوهش پیشنهاداتی به شرح زیر ارائه می‌شود:

- با توجه به این‌که بیشتر استفاده­کنندگان از فضای مجازی زن‌ها هستند، فرهنگ‌سازی برای کاهش پیامدهای آن ضروری است؛ بنابراین اطلاع­رسانی، آموزش نحوه استفاده صحیح از این فناوری می­تواند مؤثر واقع شود.

- برگزاری کارگاه­های آموزشی با موضوع استفاده صحیح از رسانه‌های جمعی.

- تشویق به شرکت در فعالیت­های اجتماعی و تقویت این‌گونه رفتارها.

- اجرای پژوهش‌های گسترده‌تر در راستای روشن شدن تأثیرات مختلف استفاده مفرط از رسانه‌های جمعی.

منابع

-      احمدی، حبیب؛ عربی، علی؛ حکیمی­نیا، بهزاد (1392). بررسی رابطه­ مصرف رسانه­ای و ترس از جرم (مورد مطالعه: شهر کرج). مطالعات جامعه­شناختی شهری، سال سوم، شماره هفتم، تابستان.

-      احمدی، سیروس؛ حیدری، آرمان (1393). بررسی تفاوت­های جنسیتی در احساس ناامنی. پژوهش­های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال سوم، شماره اول، بهار و تابستان.

-      احمدی، یعقوب؛ اسماعیلی، عطا (1389). سنجش احساس امنیت زنان مبتنی بر عوامل چندبعدی و میان رشته‌ای در شهر مشهد. جامعه‌شناسی کاربردی دانشگاه اصفهان، دوره 21، شماره دو، تابستان.

-      اسماعیل­زاده، حسن؛ هواسی، علی؛ دلفان، معصومه؛ حکمت، محمدرضا (1392). بررسی تأثیر رسانه جمعی (ملی) بر احساس امنیت زنان و دختران (بالای 18 سال) شهرستان اهواز. فصلنامه دانش انتظامی استان خوزستان، شماره 6، زمستان 1392، صص 88-73.

-      امیرکافی، مهدی (1388). بررسی احساس امنیت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه تحقیقات علوم اجتماعی، مرکز افکار سنجی دانشجویان ایران، س 1، ش 1

-      باومن، زیگمونت (1384). عشق سیال: در باب ناپایداری پیوندهای انسانی. ترجمه عرفان ثابتی. تهران: ققنوس.

-      ترابی، یوسف؛ گودرزی، آیت (1383). ارزش‌ها و امنیت اجتماعی. فصلنامه دانش اجتماعی، سال ششم، شماره دوم، صص 46-31.

-      چلبی، مسعود (1385). تحلیل اجتماعی در فضای کنش. تهران: نشر نی، چاپ اول.

-      خواجه‌نوری، کاوه (1392). مطالعه رابطه مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت کاربران. پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، س 2، ش 6.

-      رستگار خالد، امیر. محمدیان، فاطمه (1392) استفاده از اینترنت و احساس امنیت اجتماعی، فصلنامه مطالعات فرهنگ_ارتباطات، سال چهاردهم، شماره بیست ودوم.

-      زیویار، فرزاد؛ شهیر، احسان (1394). احساس امنیت کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی از حیث جنسیت، سن، تحصیلات، رسانه و فرهنگ، پژوهشگاه علوم انسانی، سال پنجم، شماره اول.

-      سلیمی، علی؛ داوری، محمد (1380). جامعه‌شناسی کج‌روی. انتشارات پژوهشکده حوزه و دانشگاه، چاپ اول.

-      فرجیها، محمد (1385). بازتاب رسانه‌ای جرم. فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 22، صص 86-57.

-      کاهه، احمد (1384). مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی. جلد 1، تهران: انتشارات گلپونه.

-      کرمی خلاری، زهرا (1392). بررسی رابطه میزان مصرف رسانه و احساس امنیت اجتماعی زنان. پایان‌نامه دانشگاه پیام نور (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) - دانشگاه پیام‌نور استان تهران - مرکز پیام نور تهران. کارشناسی ارشد.

-      گیدنز، آنتونی (1387). تجدید و تشدید، جامه و هویت شخصی در عصر جدید. ترجمه ناصر موفقیان، تهران: نشر نی.

-      محسنی تبریزی، علیرضا؛ قهرمانی، سهراب؛ یاهک، سجاد (1390). فضاهای بی­دفاع شهری و خشونت (مطالعه­ی موردی: فضاهای بی­دفاع شهر تهران). جامعه­شناسی کاربردی، سال بیست و دوم، شماره­ پیاپی (44)، شماره چهارم، زمستان.

-      محمدی، جمال؛ مرادی پادوک، مریم (1392). بررسی احساس امنیت زنان در مناطق مختلف شهری: نمونه­ موردی مناطق 5 و 13 اصفهان. مطالعات جامعه­شناختی شهری، سال سوم، شماره­ی نهم، زمستان.

-      مختاری، مریم؛ بلالی، اسماعیل؛ میرفردی، اصغر؛ حسینی اخگر، سیده معصومه (1391). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهر یاسوج. پژوهش­های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال اول، شماره­ دوم، تابستان.

-      مرکز آمار ایران (1390). سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سایت مرکز آمار www.amar.org.ir

-      مهاجرانی، علی اصغر؛ گلستان، زهرا؛ امیری میکال، صدیقه (1394). بررسی عوامل مؤثر بر امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان. دومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.

-      نویدنیا، منیژه (1382). درآمدی بر امنیت اجتماعی. فصلنامه مطالعات راهبردی، سال ششم، شماره 19.

-      Lindestrom, Martin; Merlo, Joan & Ostergren,Per-Olof (2003). Social Capital and Senseof Insecurity in the Neighbourd: a Population-Based Multilevel Analysis in Malmo, Sweden". Social Science & Medicine, Vol 5, PP 1111-1120.

-      Lindstrom, M. and Others (2008). Social Capital,Anticipated Ethnic Discrimination and Self-Reported Psychological Health: A Population- Based Study", Social Science & Medicine, 66 (1): PP. 1-13.

-      Mcleod, Saul (2014). Maslow's Hierarchy of Needs Retrieved from http://nimbus. temple. edu/ggerbner/ cihtml.

 



1- گروه حسابداری، دانشگاه خلیخ فارس بوشهر

2- مدیریت درمان سازمان تامین اجتماعی یاسوج، یاسوج، ایران.

3- گروه حقوق، واحد نورآباد ممسنی، دانشگاه آزاد اسلامی، نورآباد ممسنی، ایران.

4- کارشناس  آسیب‌شناسی  دفتر تحقیقات کاربردی  فرماندهی انتظامی استان ک وب ( نویسنده مسئول). anazary54@yahoo.com

[5]- Beck.

[6]- Giddens.

-      احمدی، حبیب؛ عربی، علی؛ حکیمی­نیا، بهزاد (1392). بررسی رابطه­ مصرف رسانه­ای و ترس از جرم (مورد مطالعه: شهر کرج). مطالعات جامعه­شناختی شهری، سال سوم، شماره هفتم، تابستان.
-      احمدی، سیروس؛ حیدری، آرمان (1393). بررسی تفاوت­های جنسیتی در احساس ناامنی. پژوهش­های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال سوم، شماره اول، بهار و تابستان.
-      احمدی، یعقوب؛ اسماعیلی، عطا (1389). سنجش احساس امنیت زنان مبتنی بر عوامل چندبعدی و میان رشته‌ای در شهر مشهد. جامعه‌شناسی کاربردی دانشگاه اصفهان، دوره 21، شماره دو، تابستان.
-      اسماعیل­زاده، حسن؛ هواسی، علی؛ دلفان، معصومه؛ حکمت، محمدرضا (1392). بررسی تأثیر رسانه جمعی (ملی) بر احساس امنیت زنان و دختران (بالای 18 سال) شهرستان اهواز. فصلنامه دانش انتظامی استان خوزستان، شماره 6، زمستان 1392، صص 88-73.
-      امیرکافی، مهدی (1388). بررسی احساس امنیت اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه تحقیقات علوم اجتماعی، مرکز افکار سنجی دانشجویان ایران، س 1، ش 1
-      باومن، زیگمونت (1384). عشق سیال: در باب ناپایداری پیوندهای انسانی. ترجمه عرفان ثابتی. تهران: ققنوس.
-      ترابی، یوسف؛ گودرزی، آیت (1383). ارزش‌ها و امنیت اجتماعی. فصلنامه دانش اجتماعی، سال ششم، شماره دوم، صص 46-31.
-      چلبی، مسعود (1385). تحلیل اجتماعی در فضای کنش. تهران: نشر نی، چاپ اول.
-      خواجه‌نوری، کاوه (1392). مطالعه رابطه مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت کاربران. پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، س 2، ش 6.
-      رستگار خالد، امیر. محمدیان، فاطمه (1392) استفاده از اینترنت و احساس امنیت اجتماعی، فصلنامه مطالعات فرهنگ_ارتباطات، سال چهاردهم، شماره بیست ودوم.
-      زیویار، فرزاد؛ شهیر، احسان (1394). احساس امنیت کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی از حیث جنسیت، سن، تحصیلات، رسانه و فرهنگ، پژوهشگاه علوم انسانی، سال پنجم، شماره اول.
-      سلیمی، علی؛ داوری، محمد (1380). جامعه‌شناسی کج‌روی. انتشارات پژوهشکده حوزه و دانشگاه، چاپ اول.
-      فرجیها، محمد (1385). بازتاب رسانه‌ای جرم. فصلنامه رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره 22، صص 86-57.
-      کاهه، احمد (1384). مجموعه مقالات همایش امنیت اجتماعی. جلد 1، تهران: انتشارات گلپونه.
-      کرمی خلاری، زهرا (1392). بررسی رابطه میزان مصرف رسانه و احساس امنیت اجتماعی زنان. پایان‌نامه دانشگاه پیام نور (وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) - دانشگاه پیام‌نور استان تهران - مرکز پیام نور تهران. کارشناسی ارشد.
-      گیدنز، آنتونی (1387). تجدید و تشدید، جامه و هویت شخصی در عصر جدید. ترجمه ناصر موفقیان، تهران: نشر نی.
-      محسنی تبریزی، علیرضا؛ قهرمانی، سهراب؛ یاهک، سجاد (1390). فضاهای بی­دفاع شهری و خشونت (مطالعه­ی موردی: فضاهای بی­دفاع شهر تهران). جامعه­شناسی کاربردی، سال بیست و دوم، شماره­ پیاپی (44)، شماره چهارم، زمستان.
-      محمدی، جمال؛ مرادی پادوک، مریم (1392). بررسی احساس امنیت زنان در مناطق مختلف شهری: نمونه­ موردی مناطق 5 و 13 اصفهان. مطالعات جامعه­شناختی شهری، سال سوم، شماره­ی نهم، زمستان.
-      مختاری، مریم؛ بلالی، اسماعیل؛ میرفردی، اصغر؛ حسینی اخگر، سیده معصومه (1391). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی در شهر یاسوج. پژوهش­های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، سال اول، شماره­ دوم، تابستان.
-      مرکز آمار ایران (1390). سرشماری عمومی نفوس و مسکن، سایت مرکز آمار www.amar.org.ir
-      مهاجرانی، علی اصغر؛ گلستان، زهرا؛ امیری میکال، صدیقه (1394). بررسی عوامل مؤثر بر امنیت و احساس امنیت اجتماعی زنان. دومین کنفرانس بین‌المللی روان‌شناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی.
-      نویدنیا، منیژه (1382). درآمدی بر امنیت اجتماعی. فصلنامه مطالعات راهبردی، سال ششم، شماره 19.
-      Lindestrom, Martin; Merlo, Joan & Ostergren,Per-Olof (2003). Social Capital and Senseof Insecurity in the Neighbourd: a Population-Based Multilevel Analysis in Malmo, Sweden". Social Science & Medicine, Vol 5, PP 1111-1120.
-      Lindstrom, M. and Others (2008). Social Capital,Anticipated Ethnic Discrimination and Self-Reported Psychological Health: A Population- Based Study", Social Science & Medicine, 66 (1): PP. 1-13.
-      Mcleod, Saul (2014). Maslow's Hierarchy of Needs Retrieved from http://nimbus. temple. edu/ggerbner/ cihtml.